|
| ||||||||||||||||||||||
استان اصفهان از استانهای مرکزی ایران است که مرکز آن، شهر اصفهان است. استان اصفهان ششمین استان پهناور، سومین استان پرجمعیت ایران و رتبه اول شهرنشینی کشور را دارد. استان اصفهان بیشترین استانهای همسایه را در کنار خود دارد که از شرق به استانهای یزد و خراسان جنوبی ، از شمال به استانهای سمنان ، قم و مرکزی ، از غرب به استانهای لرستان و چهارمحال و بختیاری، از جنوب به استانهای کهگیلویه و بویراحمد و فارس محدود است. ۱ - موقعیت جغرافیایی و ویژگی های استان[ویرایش]استان اصفهان در مرکز ایران قرار دارد و مرکز آن شهر اصفهان است. این استان با مساحتی حدود ۱۰۵٬۹۳۷ کیلومتر مربع، از شرق با استانهای یزد و خراسان جنوبی، از شمال با استانهای سمنان، قم و مرکزی، از غرب با استانهای لرستان و چهارمحال و بختیاری و از جنوب با استانهای کهگیلویه و بویراحمد و فارس هممرز است. بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰، جمعیت استان اصفهان ۴٬۸۱۵٬۸۶۳ نفر بوده است. استان اصفهان دارای ۱۰۷ شهر است و از نظر جمعیتی از استانهای پرجمعیت کشور به شمار میرود. اقلیم استان عمدتاً بیابانی و نیمهخشک است. وجود رشتهکوههای زاگرس در بخش غربی استان مانع نفوذ رطوبت به نواحی مرکزی و شرقی میشود و در مقابل، نواحی پست و کویری شرق استان بر ویژگیهای اقلیمی آن تأثیرگذارند. تنوع دمایی استان تحت تأثیر مناطق کوهستانی غرب و جنوب، نواحی کویری شرق و همچنین وزش بادهای غربی قرار دارد، بهگونهای که میانگین دمای سالانه در مناطق مرتفع غرب و جنوب به حدود ۴ درجه سانتیگراد میرسد. چندین رودخانه در سطح استان جریان دارد که از جمله آنها میتوان به ماربر در سمیرم، مرغاب در نجفآباد و رودخانه گلپایگان اشاره کرد. مهمترین رودخانه استان، زایندهرود، از ارتفاعات زردکوه بختیاری سرچشمه میگیرد و پس از عبور از بخشهای مختلف استان، به تالاب گاوخونی در شرق اصفهان میریزد. استان اصفهان از قطبهای مهم صنعتی ایران به شمار میرود و در حوزههایی مانند تولید آهن و فولاد، مصالح ساختمانی و صنایع پتروشیمی جایگاه قابل توجهی دارد. ترکیب ویژگیهای جغرافیایی، اقلیمی، جمعیتی و صنعتی، این استان را به یکی از مناطق مهم و تأثیرگذار در ساختار اقتصادی و فضایی ایران تبدیل کرده است. ۲ - وضعيت اقتصادي استان اصفهان[ویرایش]استان اصفهان از نظر اقتصادی در زمره استانهای مهم و تأثیرگذار کشور قرار دارد. این استان حدود ۳٫۲ درصد از اراضی زیر کشت آبی و دیم ایران و نزدیک به ۶٫۵ درصد از کل واحدهای بهرهبردار کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است و در تولید برخی محصولات زراعی، بهویژه گندم آبی، از بالاترین میزان عملکرد در واحد سطح در سطح ملی برخوردار است. در بخش صنعت، استان اصفهان با حدود ده هزار واحد تولیدی صنعتی، پس از استان تهران، از نظر تعداد واحدهای صنعتی بزرگ در رتبه دوم کشور قرار دارد. همچنین از نظر میزان اشتغال صنعتی، ارزش افزوده و ارزش تولیدات صنعتی نیز جایگاه دوم کشور را پس از استان تهران داراست. در حوزه معدن، با استخراج سالانه بیش از ۱۷ میلیون تن مواد معدنی، رتبه سوم کشور و در تولید حدود ۴٫۵ میلیون تن سنگ تزئینی، رتبه نخست کشور را به خود اختصاص داده است. مجموعه این شاخصها بیانگر نقش برجسته استان اصفهان در ساختار اقتصادی ایران است. ۳ - پیشینه تاریخی، فرهنگی، علمی و هنری[ویرایش]شهر اصفهان در تاریخ ایران جایگاهی برجسته داشته و در دورههای آلبویه، سلجوقیان و صفویان به عنوان یکی از کانونهای سیاسی، فرهنگی و تمدنی ایران شناخته میشده است. در دوره صفویان، اصفهان به پایتختی برگزیده شد و به شهری بینالمللی تبدیل گردید که محل رفتوآمد نمایندگان و سفیران دولتهای آسیایی و اروپایی، از جمله سرزمینهای آسیای مرکزی، هند و برخی کشورهای اروپایی بود. این جایگاه تاریخی موجب شده است که اصفهان در دوره معاصر نیز از مهمترین مقاصد گردشگری ایران و مورد توجه بازدیدکنندگان داخلی و خارجی باشد. از مهمترین ویژگیهای اصفهان، شکوفایی هنر و معماری آن در دورههای پیش و پس از اسلام است. آثار متعددی از دورههای مختلف تاریخی در این شهر و پیرامون آن بر جای مانده که بیانگر تداوم و تحول سنتهای معماری ایرانی ـ اسلامی است. بناهایی مانند قلعه سارویه، آتشگاه اصفهان، مسجد جامع اصفهان، سردر مسجد جورجیر (مسجد حکیم کنونی)، مناره مسجد علی، مناره چهلدختران، منارجنبان، مسجد جامع اشترجان، مقبره بابارکنالدین، مدرسه امامیه، مقبره باباقاسم، میدان نقش جهان، عمارت عالیقاپو، مسجد شیخ لطفالله، مسجد جامع عباسی (امام)، پل سیوسهپل، پل خواجو، عمارت چهلستون و مدرسه چهارباغ از شاخصترین آثار تاریخی این شهر به شمار میروند. مجموعه این آثار، اصفهان را به یکی از مهمترین مراکز معماری اسلامی در ایران تبدیل کرده است. اصفهان همچنین از دیرباز خاستگاه عالمان، اندیشمندان و ادیبان متعددی بوده که در شکلگیری و گسترش دانشهای گوناگون نقش داشتهاند. از قرن سوم هجری، این شهر به یکی از مراکز مهم علمی جهان اسلام تبدیل شد و دانشمندانی در حوزههای تاریخ، حدیث، فلسفه، ادبیات و علوم مختلف در آن ظهور کردند. در دوره صفوی، با استقرار پایتخت در اصفهان، جریان علمی و فلسفی این شهر گسترش بیشتری یافت و شخصیتهایی چون شیخ بهایی، میرداماد، میرفندرسکی و صدرالمتألهین شیرازی در آن به فعالیت پرداختند و مکتب فلسفی اصفهان شکل گرفت. پس از حمله افغانها نیز، با وجود آسیبهای سیاسی و اجتماعی، فعالیتهای علمی در این شهر ادامه یافت و حوزههای علمی و دینی آن تداوم پیدا کرد. در حوزه ادبیات، اصفهان در شکلگیری و تحول برخی جریانهای ادبی نقش داشته و شاعرانی همچون جمالالدین عبدالرزاق، کمالالدین اسماعیل و صائب تبریزی در شکوفایی سبکهای ادبی مؤثر بودهاند. افزون بر این، اصفهان از کهنترین مراکز هنرهای تجسمی در ایران به شمار میرود و در رشتههایی مانند نقاشی، معماری، خوشنویسی و هنرهای تزیینی جایگاه ویژهای داشته است. در دوره صفوی، برخی از این هنرها به اوج رسید و هنرمندانی همچون رضا عباسی در مکتب هنری اصفهان نقش مهمی ایفا کردند. مجموعه این ویژگیهای تاریخی، فرهنگی، علمی و هنری سبب شده است که اصفهان در سیر تمدن ایرانی ـ اسلامی جایگاهی ممتاز داشته باشد و به عنوان یکی از مهمترین مراکز فرهنگی و هنری ایران شناخته شود. ۴ - نقش اصفهان در دوران دفاع مقدس[ویرایش]در جریان انقلاب اسلامی فریادهای الله اکبر، خمینی رهبر و مرگ برشاه مردم اصفهان از مسجد حکیم و منزل آیت الله حاج آقا حسین خادمی در سال ۱۳۵۶ به گوش همگان رسید و مجاهدت های آزادگان و دلیر مردانی هم چون شهید آیت الله عطاالله اشرفی اصفهانی، حجت الااسلام شهید سیدحسن بهشتی نژاد، حجت الااسلام عبدالله میثمی، حجت الاسلام مصطفی ردانی پور، شهید حسین خرازی، سردار شهید ابراهیم همت، سردار شهید محسن صفوی و سردار شهید حاج اکبر آقابابایی و بالغ بر ۲۰ هزار شهید نشانه حضور چشمگیر مردم استان اصفهان در دوران دفاع مقدس می باشد. ردههای این صفحه : استان های ایران | شهدای استان اصفهان | شهدای خلبان استان اصفهان | شهدای روحانی استان اصفهان | شهدای مدافع حرم استان اصفهان | شهدای مدفون در گلستان شهدای اصفهان | شهرستانهای استان اصفهان
|
||||||||||||||||||||||
