|
| ||||||||||||||||||||||
استان چهارمحال و بختیاری، یکی از استانهای مرکزی ایران به مرکزیت، شهرکرد است. این استان بیست و دومین استان کشور از نظر پهناوری میباشد. این استان از شمال و مشرق به استان اصفهان ، از مغرب به استان خوزستان ، از جنوب به استان کهگیلویه و بویراحمد و از سوی شمال غربی به استان لرستان محدود میشود. زبانهای لری بختیاری، فارسی و ترکی قشقایی در میان ساکنان این استان رایج است. ۱ - موقعیت جغرافیایی و طبیعی استان[ویرایش]استان چهارمحال و بختیاری با مساحتی بالغ بر ۱۶٬۴۲۱ کیلومتر مربع در جنوبغربی ایران و در فاصله حدود ۵۲۰ کیلومتری تهران، در مرکز رشتهکوههای زاگرس واقع شده است. این استان از شمال و شرق به استان اصفهان، از غرب به خوزستان، از جنوب به کهگیلویه و بویراحمد و از شمالغربی به لرستان محدود میشود. مرکز استان، شهرکرد، در ارتفاع ۲۱۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد و به دلیل ارتفاع زیاد، مرتفعترین مرکز استانی ایران محسوب شده و با نام «بام ایران» شناخته میشود. هرچند وسعت استان تنها یک درصد از کل کشور را تشکیل میدهد، اما حدود ده درصد از منابع آب کشور را در اختیار دارد. چهارمحال و بختیاری استانی کوهستانی است؛ حدود ۷۶ درصد آن را کوهها و تپهها و ۲۴ درصد باقیمانده را دشتها و فلاتها تشکیل میدهند. به دلیل شرایط کوهستانی و قرارگیری در مسیر بادهای مرطوب و سیستم مدیترانهای، استان از بارش مناسبی در طول سال برخوردار است. در مناطق مرتفع بارش عمدتاً به صورت برف است و ارتفاعات پوشیده از برف یکی از جاذبههای زمستانی استان محسوب میشود. مهمترین رشتهکوه این منطقه، زردکوه بختیاری است که رودخانههای بزرگ کارون و زایندهرود از آن سرچشمه میگیرند. در استان ۲۰ رودخانه دائمی با طول مجموع ۹۰۵ کیلومتر و چشمههای متعدد وجود دارد که موجب طراوت و اهمیت آبزی منطقه میشوند. ۲ - پیشینه تاریخی و فرهنگی[ویرایش]چهارمحال و بختیاری علاوه بر جاذبههای طبیعی، دارای پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی است. کشف ابزار سنگی و بقایای نخستین روستاهای ایران در این منطقه نشاندهنده قدمت سکونت حدود ۹ هزار ساله است. از جمله یافتههای باستانشناسی میتوان به کتیبههای تصویری «گرنوشته» در حومه هفشجان مربوط به هزاره چهارم پیش از میلاد و آجرنوشتههای به خط میخی و زبان ایلامی در شهرستان لردگان (۱۱۷۰–۱۱۱۰ ق.م) اشاره کرد. آثار باقیمانده در استان عمدتاً متعلق به دورههای متأخر، از صفویه تا پهلوی دوم، با تزئینات قرآنی، نقاشیهای آیینی و مضامین متنوع مانند تکامل انسان، شکار و جنگ و داستانهای عاشقانه هستند. صنایع دستی استان نیز از دیرباز با توجه به ویژگیهای طبیعی و اجتماعی منطقه توسعه یافته است. قالی چالشتر شهرت جهانی دارد و گلیمبافی با بهرهگیری از نقوش اسلیمی، هندسی و الهام گرفته از طبیعت، جلوهای از مهارت و ذوق هنرمندان محلی را نشان میدهد. این استان مهد علم و فرهنگ نیز بوده است و شخصیتهایی همچون آیتالله دهکردی، عمان و دهقان سامانی، پژمان و داراب افسر بختیاری، آصف قهفرخی، میرزا حبیب دستان، میرزا بیضاء جونقانی و سردار اسعد بختیاری و شهدای هشت سال دفاع مقدس از جمله بزرگان آن هستند. ۳ - تقسیمات کشوری و قومی استان[ویرایش]تا قبل از سال ۱۳۳۲، چهارمحال و بختیاری بخشی از شهرستانهای استان اصفهان بود و در همان سال به دلیل ویژگیهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی متمایز از استان اصفهان جدا و به عنوان فرمانداری مستقل چهارمحال و بختیاری تأسیس شد. این فرمانداری در سال ۱۳۳۷ به فرمانداری کل ارتقاء یافت و سرانجام در سال ۱۳۵۲ طبق مصوبه هیئت وزیران به استانداری تبدیل شد. بر اساس سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰، جمعیت استان ۸۹۵٬۲۶۳ نفر گزارش شده است و این جمعیت در هفت شهرستان شامل شهرکرد، بروجن، فارسان، لردگان، اردل، کوهرنگ و کیار، ۲۲ بخش، ۳۱ شهر، ۴۵ دهستان و بیش از ۹۰۰ آبادی سکونت دارند. چهارمحال و بختیاری دارای تنوع قومی قابل توجهی شامل فارسها، ترکها و لرهای بختیاری است و فرهنگ غنی آن در گویشها، آداب و رسوم، موسیقی محلی، پوشاک سنتی، بازیها، صنایع دستی، غذاها و مراسم محلی بازتاب یافته است. گویش مردم استان از اصیلترین و کمتغییرترین شاخههای زبان فارسی با ریشه در پهلوی است و جلوهای از اصالت و فرهنگ دیرینه این منطقه را ارائه میدهد. ۴ - نقش استان چهارمحال و بختياري در دفاع مقدس[ویرایش]پس از آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، تنها شش روز بعد، نخستین گروه از رزمندگان استان چهارمحال و بختیاری به فرماندهی سردار شهید حسینعلی ترکی به اهواز و سپس به محور شوش اعزام شدند. در سالهای اولیه جنگ، این استان یگان مستقلی نداشت و نیروهای اعزامی بیشتر در یگانهای لشکر ۸ نجف، لشکر ۱۴ امام حسین علیه السلام و لشکر ۲۵ کربلا و لشکر ۱۷ علی ابن ابیطالب علیه السلام ساماندهی میشدند. رزمندگان استان در عملیاتهای متعددی از جمله شکست حصر آبادان، فتحالمبین، عملیات بیتالمقدس، طریقالقدس، عملیات محرم، عملیات رمضان، عملیات مطلعالفجر حضور یافتند. ۴.۱ - عملیاتهای مهم و نقش گردانها و تیپهانقطه عطف حضور رزمندگان استان در عملیات والفجر مقدماتی شکل گرفت و گردانی به نام ذوالفقار به آنها اختصاص یافت که فرماندهی آن بر عهده سردار شهید سهراب نوروزی چلیچه بود. این گردان در شکست خط دشمن موفق عمل کرد و مورد تحسین فرمانده وقت لشکر ۸ نجف، سردار شهید احمد کاظمی قرار گرفت. پس از آن، نیروهای استان به تیپ ۴۴ قمر بنیهاشم علیه السلام ملحق شدند و در عملیات خیبر، شامل گردان توحید، گردان حضرت علی اکبر و گردان یا زهرا، نقش موثری در پیشروی تا کنار رود دجله داشتند. در این عملیات، دشمن برای نخستین بار از سلاحهای شیمیایی استفاده کرد و گردان توحید اولین قربانیان این حملات بودند. ۴.۲ - مشارکت جهادگران، داوطلبان و مردم در پشتیبانی از جنگجهادگران جهاد سازندگی و داوطلبان جمعیت هلال احمر استان، علاوه بر پشتیبانی مستقیم رزمی، در زمینه احداث سنگر، تسلیحات، تأسیسات، تانکرهای آبرسانی، جادههای عملیاتی و بیمارستانها فعالیت کردند. آنها در مناطق مرزی و صعبالعبور کردستان، شامل مريوان، سروآباد، دزآور و هانی گرمله، حضور یافتند و خدماتی مانند ساخت جاده، مدرسه و خانه بهداشت ارائه کردند. همچنین مردم استان با اهدای خودرو، موتور، تجهیزات، دارو، پتو، البسه، مواد غذایی و نقدی، نقش مؤثری در حمایت از جبههها ایفا کردند. ۴.۳ - تاثیر جنگ بر استان و شهدای برجستهمرکز استان، شهرکرد، علیرغم قرارگیری در سلسله جبال زاگرس، در دو نوبت مورد حمله هوایی دشمن قرار گرفت و ساختمانهای آموزشی، مرکز بهداشت، مرکز مخابرات و کارخانه قند آسیب دید. استان میزبان بیش از ۴۰ هزار جنگزدگان خوزستان نیز بود. همچنین مسئولان و شخصیتهای استان مانند شهیدان رحمان استکی و مجتبی استکی، امام قلی جعفرزاده سامانی، حجتالاسلام عیسی توسلی و نجف یوسف پور در جریان فعالیتهای مرتبط با جنگ و مقابله با گروههای ضدانقلاب به شهادت رسیدند. افزون بر این، ۲۶ نفر از مسافران هواپیمای ایرباس (پرواز ۶۵۵) که در تیر ۱۳۶۷ هدف موشک ناوگان آمریکایی در خلیج فارس قرار گرفتند، اهل این استان بودند و در این حادثه به شهادت رسیدند. استان چهارمحال و بختیاری با بیش از ۷۰ هزار رزمنده، نزدیک به ۳ هزار شهید، بیش از ۷ هزار جانباز و ۵۳۰ آزاده، سهم قابل توجهی در دفاع مقدس داشت. ردههای این صفحه : استان های ایران | شهدای استان چهارمحال و بختیاری | شهدای خلبان استان چهارمحال و بختیاری | شهدای روحانی استان چهارمحال و بختیاری | شهدای مدافع حرم استان چهارمحال و بختیاری | شهرستانهای استان چهارمحال و بختیاری
|
||||||||||||||||||||||
