بتول
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
بَتول از القاب
حضرت فاطمه زهرا است. این واژه در لغت به معنای «بریده و جدا شده» است و درباره حضرت فاطمه بر دو وجه اصلی تفسیر شده است: برتری و انقطاع از غیر خدا، و مبرّا بودن از حیض و نفاس. به سبب این لقب،
امام علی نیز زوج‌البتول خوانده شده است.
[ویرایش]
«بَتْل» به معنای جدا کردن چیزی از چیز دیگر و بریدن است. «تَبْتیل» (از باب تفعیل) به معنای بریدن از جمع، تنها زیستن و ترک ازدواج آمده است. «بَتول» بر وزن «رسول» و «بَتیل» بر وزن «امیر»، به زنی گفته می‌شود که علاقه و نیاز خود را از مردان بریده و به زناشویی تمایل ندارد. این واژه در کاربرد دینی گسترش معنایی یافته است: «تبتّل» آن است که انسان با تمام قلب خود به خدا روی آورد و از ماسوای او منقطع شود. همچنین
حضرت مریم را بتول خوانده‌اند، از آن‌رو که از مردان دوری می‌گزید یا خون حیض نمی‌دید.
[ویرایش]
درباره سبب نامیده‌شدن حضرت فاطمه به بتول، اقوالی نقل شده است:
۱. برتری و انقطاع الی الله: او از زنان عصر خود در اعمال، رفتار و معرفت جدا و برتر بود و به حالت انقطاع الی الله رسیده بود.
۲. مبرّا بودن از حیض و نفاس: بنابر روایات متعدد، حضرت فاطمه را بدین سبب بتول خوانده‌اند که عادت ماهیانه نمی‌دیده است.
۳. امتیاز در عفاف، دین، فضیلت و حسب: او در این صفات از دیگر زنان ممتاز بود.
۴. گزارش پیشگویی حضرت عیسی: بنابر روایتی در
امالی صدوق، به نقل از ابن عباس از امام علی، در مسیر
صفین و هنگام رسیدن به
سرزمین نینوا،
حضرت عیسی شهادت
امام حسین را پیشگویی کرد و
حواریون گریستند. در این روایت، حضرت عیسی علیه السلام امام حسین را فرزند «حُرّة طاهرة بتول» معرفی می‌کند که همانند مادرش مریم است: «هذه أرضٌ یُقتلُ فیها فَرْخُ الرسولِ أحمد و فَرْخُ الحُرّةِ الطاهرةِ البتولِ شبیهةِ أُمّی».
[ویرایش]
زوج‌البتول «همسر بتول» از القاب امام علی است که پس از ازدواج با حضرت فاطمه به ایشان داده شده و در منابع شیعه و اهل‌سنت به کار رفته است. بنابر گزارش‌ها، امام علی در خطبه‌ای که در بازگشت از
جنگ نهروان خواند، خود را با این لقب توصیف کرد. در فرازی از یکی از زیارت‌نامه‌های امیرالمؤمنین نیز آمده است: «السلام علیک یا زوج البتول و وارث علم الرسول…».
