صدیقه
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
صِدّیقه به معنای «بانوی بسیار راستگو» از القاب حضرت
فاطمه زهرا است. این واژه افزون بر راستگویی در سخن، به کسی نیز اطلاق می‌شود که باور، گفتار و کردار او یکدیگر را تصدیق کنند. از حضرت فاطمه با عنوان صدیقه کبری نیز یاد شده است؛ عنوانی که بر جایگاه والای او در صدق و درست‌کرداری تأکید دارد.
[ویرایش]
در توضیح این لقب، سه معنا بیان شده است: کسی که در راستگویی کامل است، هرگز دروغ نگفته، یا سخن خود را با عملش تصدیق می‌کند. بر پایه تبیینی از
شهید سید علی خامنه‌ای نقل شده، صدیقه‌بودن حضرت فاطمه ریشه در بندگی خدا دارد و «صدّیق» کسی است که میان باور، گفتار و عمل او هماهنگی برقرار باشد. قرآن کریم در
آیه ۶۹ سوره نساء، «صدیقین» را در کنار پیامبران، شهیدان و صالحان از کسانی می‌شمارد که از نعمت الهی برخوردارند. همچنین در توضیح این مقام، به
حضرت مریم اشاره شده است که آیات الهی و خبر پروردگار درباره فرزندش را پذیرفت و با گفتار و عمل خود تصدیق کرد. این کاربردها به روشن‌شدن معنای دینی «صدیقه» کمک می‌کنند.
[ویرایش]
در متون، چند گزارش برای کاربرد لقب «صدیقه» درباره حضرت فاطمه آمده است: در روایتی، پیامبر هنگام بیان ویژگی‌های عطاشده به
امام علی، از حضرت فاطمه با تعبیر «همسری صدیقه» یاد می‌کند. بنابر گزارشی، امام صادق در پاسخ به پرسش
مفضل بن عمر درباره غسل‌دادن حضرت فاطمه به دست امام علی، فرمود فاطمه صدیقه بود و «جز صدیق، صدیقه را غسل نمی‌دهد»؛ سپس به حضرت مریم و
عیسی اشاره کرد. در روایتی منسوب به عایشه آمده است: «پس از رسول خدا، کسی را راستگوتر از فاطمه ندیدم.» این گزارش، بر صفت راستگویی حضرت تأکید دارد. در احادیثی نیز امام علی از فاطمه با عنوان «صدیقه» یاد کرده است. امام صادق آن را در شمار نام‌های حضرت فاطمه نزد خداوند آورده و در دعایی منسوب به
امام حسن عسکری تعبیر «الصِّدّیقَةِ فاطِمَةَ الزَّکِیة» آمده است.
[ویرایش]
صدیقه شهیده ترکیبی از دو وصفِ «بسیار راستگو» و «شهیدشده» است. در روایتی منسوب به امام کاظم، آمده است: «إِنَّ فاطِمَةَ صِدّیقَةٌ شَهیدَةٌ»؛ یعنی «فاطمه، صدیقه و شهیده است». شرح گزارش‌های مربوط به حوادث پس از رحلت پیامبر و شهادت ایشان، موضوعی مستقل از معنای لقب «صدیقه» است.
