• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
عملیات کربلای ۶
بخشی از جنگ عراق با ایران
نام عملیات عملیات کربلای شش
رمز عملیات یا فاطمه‌الزهرا سلام الله علیها
فرمانده عملیات نیروی زمینی ارتش ج.ا.ا
منطقه عملیات سومار و نفت‌شهر
زمان عملیات ۲۳ دی ۱۳۶۵
نوع عملیات تهاجمی محدود
زمان سال هفتم جنگ تحمیلی
نتیجه عدم دستیابی به تمامی اهداف

عملیات کربلای ۶ عملیاتی نظامی در دوران جنگ تحمیلی بود که توسط نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در منطقه عمومی سومار و نفت‌شهر اجرا شد. این عملیات که در تاریخ ۲۳ دی ۱۳۶۵ با رمز «یا فاطمه‌الزهرا سلام الله علیها» آغاز گردید، با هدف آزادسازی ارتفاعات استراتژیک منطقه و کاهش فشار نظامی دشمن بر جبهه‌های جنوبی (همزمان با عملیات کربلای ۵) طرح‌ریزی شده بود.


۱ - زمینه و راهبرد نظامی

[ویرایش]

پس از آغاز عملیات کربلای ۵ در منطقه شلمچه، به دلیل اهمیت حیاتی بصره برای رژیم عراق، ارتش این کشور واکنش شدیدی نشان داد. این امر باعث شد تا سنگین‌ترین درگیری‌های دوران جنگ رخ دهد. در چنین شرایطی، فرماندهان نظامی ایران با هدف تجزیه قوای دشمن و ممانعت از تمرکز نیروهای عراقی در بصره، عملیات کربلای ۶ را در جبهه غرب طراحی کردند. از نظر موقعیت جغرافیایی، نفت‌شهر و ارتفاعات مرزی آن از موقعیت نظامی مستحکمی برخوردار بودند. نفت‌شهر در دوم مهر ۱۳۵۹ به اشغال نیروهای عراقی درآمده بود. ارتش ایران قصد داشت با پیشروی به سوی نفت‌خانه عراق، علاوه بر آزادسازی بخش‌هایی از خاک ایران، جبهه جدیدی را باز کند.

۲ - شرح عملیات

[ویرایش]

عملیات در ساعت ۲۲:۳۰ روز ۲۳ دی ۱۳۶۵ در منطقه‌ای به وسعت تقریبی ۱۰۰ کیلومتر مربع آغاز شد. رزمندگان نیروی زمینی ارتش با پشت سر گذاشتن موانع پیچیده از جمله میدان‌های وسیع مین، سیم‌های خاردار و تله‌های انفجاری، موفق به شکستن خطوط دفاعی عراق شدند. درگیری‌ها تا روز ۲۵ و ۲۶ دی به اوج خود رسید. ارتش عراق برای بازپس‌گیری مواضع از دست رفته، شش پاتک سنگین را با پشتیبانی هوایی و هلی‌کوپترهای توپدار سازماندهی کرد. رزمندگان ارتش در نبردی که در برخی محورها به جنگ تن‌به‌تن کشید، موفق به دفع ده پاتک دشمن شدند. در این میان، ارتش عراق با بمباران وسیع شیمیایی مناطق عملیاتی، از جمله بمباران بیمارستان صحرایی سومار، سعی در متوقف کردن پیشروی نیروهای ایرانی داشت.

۳ - نتایج عملیات

[ویرایش]

اگرچه در این عملیات هدف نهایی مبنی بر آزادسازی کامل نفت‌شهر و تصرف نفت‌خانه محقق نشد، اما دستاوردهای زیر ثبت گردید: آزادسازی ارضی: ۴۰ تا ۶۰ کیلومتر مربع از خاک ایران شامل ارتفاعات استراتژیک ۲۴۹، ۲۴۱، ۲۸۹، ۳۰۶، ۲۸۵، ۲۶۷، ۲۹۴، ۲۸۶، ۳۲۵، ۲۹۵، ۲۶۵، ۲۵۲ و ۲۷۷ و همچنین پل‌های ارتباطی رودخانه کنگاکوش. اهداف راهبردی: موفقیت در عملیات پشتیبانی از کربلای ۵ و درگیر کردن یگان‌های زرهی و پیاده عراق در غرب کشور. خسارات دشمن: کشته و زخمی شدن حدود ۳۰۰۰ نفر از نیروهای عراقی. انهدام تجهیزات: ۱۱ تا ۱۳ فروند هواپیما، ۲ تا ۳ فروند بالگرد، ۲۰ دستگاه تانک و نفربر، چندین انبار مهمات و تعداد زیادی خودرو. غنائم: ده‌ها دستگاه تانک، نفربر و مقادیر قابل‌توجهی سلاح سبک و مهمات. یگان‌های منهدم‌شده دشمن : طبق گزارش‌های نظامی، یگان‌های زیر از ارتش عراق در این نبرد دچار آسیب جدی یا انهدام شدند: گردان‌های ۱ و ۲ از تیپ ۱۰۸، گردان ۱ از تیپ ۶۰۶، گردان‌هایی از تیپ‌های ۸۰ پیاده و ۴۵، یک واحد کماندویی، تیپ ۲ کوهستانی و تیپ‌های ۷۰۳، ۹۴، ۴۲۶ و ۵۰۶.

۴ - حواشی و جنگ تبلیغاتی

[ویرایش]

پس از عملیات، رژیم عراق با هدف کوچک‌نمایی دستاوردهای ایران، تبلیغات گسترده‌ای را مبنی بر شکست نیروهای ایرانی در دستیابی به اهداف عملیات آغاز کرد و مدعی شد که ایران قصد تصرف کامل نفت‌شهر را داشته که در آن ناکام مانده است. در مقابل، ستاد تبلیغات جنگ ایران اعلام کرد که هدف از این عملیات، تصرف نفت‌شهر نبوده، بلکه هدف اصلی نمایش قدرت نظامی ایران در دو جبهه همزمان و تصرف ارتفاعات حساس منطقه بوده است که بخش بزرگی از آن محقق شد.

۵ - تحلیل جایگاه عملیات

[ویرایش]

متون تاریخی و نظامی تأکید دارند که با وجود عدم دستیابی به تمامی اهداف طرح‌ریزی شده، عملیات کربلای ۶ یکی از نمونه‌های موفق ارتش در عملیات‌های ایذایی و پشتیبانی بود. تحلیلگران نظامی معتقدند که عملیات‌های نظامی، به ویژه در جنگ‌های کلاسیک و نیمه‌کلاسیک، تنها به تصرفات ارضی محدود نمی‌شوند و فرسایش ماشین جنگی دشمن و مدیریت تمرکز قوای آن‌ها در جبهه‌های متعدد، از کارکردهای اصلی چنین عملیاتی بوده است.






جعبه ابزار