علیرضا تنگسیری
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
علیرضا تنگسیری (۱۳۴۱ – ۱۴۰۵ش) نظامی ایرانی و ششمین فرمانده
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. او که از فرماندهان دوران جنگ تحمیلی و از چهرههای شاخص «رزم نامتقارن» دریایی به شمار میرفت، نقش مهمی در ارتقای توان دفاعی ایران در
خلیج فارس و
تنگه هرمز ایفا کرد. تنگسیری در جریان درگیریهای موسوم به
جنگ رمضان و در حین ساماندهی نیروها در جزایر خلیج فارس، در اثر حمله نظامی نیروهای آمریکا و اسرائیل به شدت مجروح شد و در ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ به شهادت رسید.
[ویرایش]
علیرضا تنگسیری در سال ۱۳۴۱ در بخش اروندکنار از توابع
شهرستان آبادان متولد شد. اگرچه زادگاه او استان خوزستان بود، اما اصالت خانوادگیاش به
شهرستان تنگستان در استان بوشهر بازمیگردد. او در خانوادهای دریانورد و صیاد رشد کرد و از همان دوران کودکی با جغرافیای ساحلی و فرهنگ دریا مأنوس بود؛ تجربهای که بعدها زیربنای فعالیتهای نظامی او را تشکیل داد.
[ویرایش]
تنگسیری از جمله نیروهایی بود که در نخستین ماههای آغاز جنگ عراق علیه ایران به یگانهای اطلاعات و عملیات سپاه پاسداران پیوست. او به دلیل شناخت دقیق از آبراههای
اروندرود و توانمندی در شناسایی مواضع دشمن، به سرعت در ردههای فرماندهی جای گرفت.
[ویرایش]
فرماندهی منطقه یکم دریایی سپاه (بندرعباس): ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ش
جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه: ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۷ش
فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران: ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۵ش
[ویرایش]
دوران فرماندهی سردار تنگسیری بر نیروی دریایی سپاه، با تمرکز بر بومیسازی تجهیزات و ارتقای قدرت بازدارندگی همراه بود. اقدامات او در سه محور اصلی قابل دستهبندی است:
۱. توسعه ناوگان و تجهیزات هوشمند
تنگسیری از پیشگامان استفاده از شناورهای تندرو مجهز به موشکهای کروز بود. در دوران او، نیروی دریایی سپاه به فناوریهای پیشرفتهای از جمله:
طراحی و ساخت شناورهای
اقیانوسپیمای کلاس شهید سلیمانی.
تجهیز ناوگان به
شهپادها (شناورهای هدایتپذیر از دور) با قابلیت هوش مصنوعی.
عملیاتی کردن
ناوهای پهپادبر کلاس شهید مهدوی.
توسعه
موشکهای کروز ضدکشتی با برد بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر (مانند
موشک ابومهدی).
۲. پدافند و زیرساختهای پنهان
او نقش مؤثری در ایجاد «
شهرهای موشکی زیرزمینی» در نوار ساحلی
خلیج فارس و
دریای عمان داشت. این پایگاههای پنهان، قابلیت شلیک موشک از اعماق زمین را فراهم کردند که ضریب بقای نیروی دریایی را در صورت حملات هوایی دشمن به شکل چشمگیری افزایش داد.
۳. کنترل راهبردی تنگه هرمز
تنگسیری با ایجاد شبکههای یکپارچه فرماندهی و کنترل (C۴ISR)، اشراف اطلاعاتی سپاه بر تردد شناورهای نظامی و تجاری بیگانه در
تنگه هرمز را به حداکثر رساند. بازداشت ملوانان آمریکایی و انگلیسی در مقاطع مختلف دوران خدمت وی، از جمله نمودهای عینی تسلط عملیاتی او بر این آبراهه بود.
[ویرایش]
در ۱۰ فروردین ۱۴۰۵، خبر شهادت علیرضا تنگسیری به دنبال جراحات وارده در حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به سواحل ایران، بهطور رسمی تأیید شد.
[ویرایش]
رهبر جمهوری اسلامی ایران در پیامی او را «فرمانده غیور و شجاع» و «سرباز ایران و اسلام» خواند. همچنین رؤسای قوای سهگانه و فرماندهان عالیرتبه نظامی با صدور بیانیههایی، شهادت او را ضایعهای برای جبهه مقاومت دریایی دانسته و بر ادامه مسیر او در جهت حفظ اقتدار در خلیج فارس تأکید کردند.
[ویرایش]
علیرضا تنگسیری به دلیل نقش محوری در توسعه برنامه موشکی دریایی و مدیریت عملیاتهای سپاه در خلیج فارس، در ژوئن ۲۰۱۹ توسط
وزارت خزانهداری آمریکا و در ژوئیه ۲۰۲۳ توسط
اتحادیه اروپا در فهرست تحریمهای بینالمللی قرار گرفت.
