|
| ||||||||||||||||||
حضرت رباب سلاماللهعلیها یکی از برجستهترین بانوان خاندان اهلبیت علیهمالسلام، همسر گرانقدر امام حسین علیهالسلام و مادر حضرت سکینه و حضرت علیاصغر (عبدالله رضیع) علیهماالسلام است. نام این بانوی بزرگوار در تاریخ اسلام با وفاداری، صبر، فداکاری و عشق بینظیر به امام حسین علیهالسلام پیوند خورده است. او از زنان فاضل، خردمند، ادیب و صاحب فضیلت عصر خویش به شمار میرفت و نقش مهمی در حوادث نهضت عاشورا و پیامرسانی آن ایفا کرد. ۱ - نسب و خاندان[ویرایش]رباب دختر امرؤالقیس بن عدی بن اوس کلبی بود. پدر او از بزرگان قبایل عرب شام و در آغاز مسیحی بود که در دوران خلافت عمر اسلام آورد. در برخی منابع، نام مادر او هند الهنود دختر ربیع بن مسعود ذکر شده است. امرؤالقیس پس از مسلمان شدن، به خاندان امیرالمؤمنین علی علیهالسلام لاقه و ارادتی ویژه پیدا کرد. در منابع تاریخی آمده است که امرؤالقیس سه دختر خود را به خاندان اهلبیت علیهمالسلام پیوند داد؛ بدین ترتیب که یکی را به همسری امیرالمؤمنین علی علیهالسلام، دیگری را به عقد امام حسن مجتبی علیهالسلام و رباب را به ازدواج امام حسین علیهالسلام درآورد. هرچند برخی پژوهشگران درباره جزئیات این روایت تردیدهایی مطرح کردهاند، اصل ازدواج رباب با امام حسین علیهالسلام مورد اتفاق مورخان است. ۲ - ویژگیهای شخصیتی[ویرایش]رباب از زنان برجسته زمان خود بود. هشام کلبی او را از بهترین و برترین زنان از نظر زیبایی، ادب، عقل و فضیلت معرفی کرده است. او بانویی عالم، فصیح، بلیغ و دارای شخصیتی والا بود که در میان زنان عرب جایگاه ممتازی داشت. معرفت عمیق او نسبت به مقام امامت و محبت خالصانهاش به امام حسین علیهالسلام سبب شد تا در سختترین شرایط زندگی در کنار آن حضرت باقی بماند و پس از شهادت ایشان نیز تا پایان عمر بر عهد وفاداری خود استوار بماند. ۳ - ازدواج با امام حسین علیهالسلام[ویرایش]رباب به عقد امام حسین علیهالسلام درآمد و زندگی مشترک آنان نمونهای از محبت، احترام و صمیمیت بود. از این ازدواج دو فرزند به دنیا آمدند: حضرت سکینه (سلاماللهعلیها) ؛ حضرت عبدالله رضیع، مشهور به حضرت علیاصغر (علیهالسلام). حضرت علیاصغر (علیهالسلام) در روز عاشورا در حالی که کودکی شیرخوار بود، در آغوش پدرش با تیر حرمله به شهادت رسید و مادرش رباب شاهد این مصیبت جانسوز بود. ۴ - محبت امام حسین علیهالسلام به رباب[ویرایش]در منابع تاریخی شواهد متعددی از علاقه و محبت عمیق امام حسین علیهالسلام به رباب و دخترش سکینه نقل شده است. ابنکثیر و دیگر مورخان نوشتهاند که امام حسین علیهالسلام رباب را بسیار دوست میداشت و درباره او شعر میسرود. از مشهورترین اشعار منسوب به آن حضرت چنین است: «به جان تو سوگند! خانهای را دوست دارم که سکینه و رباب در آن باشند. آن دو را دوست میدارم و همه دارایی خود را برای آنان میبخشم و هیچ سرزنشگری را در این محبت، حقی بر من نیست.» این اشعار نشاندهنده فضای سرشار از محبت و احترام میان امام حسین علیهالسلام، رباب و سکینه است و بیانگر نگاه متعالی اسلام به خانواده و جایگاه زن در زندگی انسان کامل میباشد. ۵ - حضور در کربلا[ویرایش]بر اساس گزارشهای تاریخی، رباب همراه امام حسین علیهالسلام در سفر کربلا حضور داشت. او تمامی سختیهای مسیر، محاصره، تشنگی و مصائب روز عاشورا را تحمل کرد و شاهد شهادت همسر، فرزند شیرخوار و دیگر عزیزان خود بود. یکی از تلخترین صحنههای عاشورا برای رباب، شهادت حضرت علیاصغر علیهالسلام بود؛ کودکی که در آغوش پدر و در برابر دیدگان مادر با تیر دشمن به شهادت رسید. پس از واقعه عاشورا نیز رباب به همراه دیگر زنان و کودکان اهلبیت علیهمالسلام به اسارت رفت و مسیر کوفه تا شام را پیمود. ۶ - مرثیههای رباب در سوگ امام حسین[ویرایش]از رباب اشعار جانسوزی در رثای امام حسین علیهالسلام نقل شده است که بیانگر عمق معرفت، عشق و وفاداری او به سیدالشهدا علیهالسلام است. در یکی از مشهورترین مراثی خود میگوید: «آن کسی که نوری بود و مردم از فروغ او بهره میبردند، اکنون در کربلا کشته و بیدفن رها شده است. تو برای من همچون کوهی استوار بودی که به آن پناه میبردم و با رحمت و دینداری با ما رفتار میکردی. پس از تو چه کسی پناه یتیمان و نیازمندان خواهد بود؟ به خدا سوگند پس از تو هرگز همسری اختیار نخواهم کرد تا آنگاه که در میان خاک آرام گیرم.» همچنین نقل شده است هنگامی که سر مطهر امام حسین علیهالسلام را در مجلس ابن زیاد دید، آن را بوسید و با سوز دل چنین سرود: «ای حسین! هرگز حسین را فراموش نخواهم کرد؛ همان حسینی که نیزههای دشمن او را هدف قرار دادند. او را در کربلا بر خاک افکندند؛ خداوند سرزمین کربلا را سیراب نکند.» این اشعار از مهمترین اسناد تاریخی در بیان عمق اندوه و وفاداری رباب نسبت به امام حسین علیهالسلام به شمار میروند. ۷ - پس از عاشورا[ویرایش]پس از بازگشت کاروان اهلبیت علیهمالسلام به مدینه، رباب مجلس عزای امام حسین علیهالسلام را برپا کرد و تا پایان عمر در سوگ آن حضرت زندگی نمود. نقل شده است که اشراف قریش و حتی برخی از بزرگان زمان خواستار ازدواج با او شدند، اما همه آنان را رد کرد و گفت: «پس از آنکه رسول خدا صلیاللهعلیهوآله پدرشوهر من بوده است، هرگز شخص دیگری را به عنوان پدرشوهر نمیپذیرم.» ۸ - وفات[ویرایش]مورخان نوشتهاند که رباب پس از شهادت امام حسین علیهالسلام بیش از یک سال زنده نماند. او در تمام این مدت در سوگ همسرش به سر برد و حتی از نشستن زیر سایه خودداری میکرد. شدت اندوه و گریه بر مصائب عاشورا سرانجام جسم او را ناتوان ساخت و در سال ۶۲ هجری قمری، حدود یک سال پس از واقعه عاشورا، دار فانی را وداع گفت. برخی منابع نقل کردهاند که مدتی در کنار مزار امام حسین علیهالسلام به عزاداری پرداخت و سپس به مدینه بازگشت؛ هرچند درباره جزئیات این گزارش میان مورخان اختلاف نظر وجود دارد. ردههای این صفحه : افراد و شخصیت های تاریخ اسلام
|
||||||||||||||||||
