دریای عمان
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
دریای عمان؛ پهنهای آبی در شمال غربی
اقیانوس هند است که
خلیج فارس را از طریق
تنگه هرمز به آبهای آزاد جهان متصل میکند. این دریا از مهمترین آبراههای راهبردی جهان به شمار میرود و نقش مهمی در تجارت بینالمللی، حملونقل دریایی و انتقال انرژی دارد. دریای عمان در میان کشورهای
ایران،
عمان،
پاکستان و
امارات متحده عربی قرار گرفته و بخشی از ارتباط دریایی خاورمیانه با اقیانوس هند را تشکیل میدهد.
[ویرایش]
دریای عمان از غرب به تنگه هرمز، از شرق به دریای عرب، از شمال به سواحل جنوبی ایران و پاکستان و از جنوب به سواحل عمان محدود میشود. طول این دریا حدود ۵۶۰ کیلومتر و عرض آن در برخی نقاط به بیش از ۳۰۰ کیلومتر میرسد. مهمترین بنادر ساحلی آن شامل بندرعباس و چابهار در ایران، مسقط در عمان و گوادر در پاکستان هستند. همچنین جزایر متعددی در محدوده آن قرار دارند که برخی از آنها از اهمیت راهبردی و اقتصادی برخوردارند. دریای عمان به دلیل عمق نسبتاً زیاد و اتصال مستقیم به اقیانوس هند، از نظر زیستمحیطی و اقیانوسشناسی با خلیج فارس تفاوت دارد. آبهای آن عمیقتر، شورتر و دارای تنوع زیستی بیشتری هستند.
[ویرایش]
دریای عمان از دوران باستان یکی از مهمترین مسیرهای تجارت دریایی میان خاورمیانه، شبهقاره هند، شرق آفریقا و شرق آسیا بوده است. بازرگانان ایرانی، عرب، هندی و دیگر ملتها قرنها از این مسیر برای تبادل کالا، فرهنگ و دانش استفاده میکردند. امروزه این دریا به دلیل قرار گرفتن در مسیر انتقال نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس اهمیت ویژهای دارد. بخش بزرگی از نفت صادراتی جهان پس از عبور از تنگه هرمز وارد دریای عمان میشود و از آنجا به بازارهای جهانی انتقال مییابد. به همین دلیل هرگونه تنش یا ناامنی در این منطقه میتواند بر اقتصاد جهانی و قیمت انرژی تأثیر بگذارد. دریای عمان همچنین از نظر نظامی و
ژئوپلیتیکی اهمیت فراوانی دارد. حضور نیروهای دریایی کشورهای مختلف، رزمایشهای نظامی و رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای باعث شده است که این دریا یکی از مناطق حساس جهان محسوب شود.
[ویرایش]
دریای عمان تنها مسیر مستقیم دسترسی ایران به آبهای آزاد و اقیانوس هند است. استان
سیستان و بلوچستان و
سواحل مکران در شمال این دریا قرار دارند.
بندر چابهار به عنوان مهمترین بندر اقیانوسی ایران در ساحل دریای عمان واقع شده و نقش مهمی در توسعه تجارت، ترانزیت منطقهای و ارتباط ایران با بازارهای بینالمللی ایفا میکند. توسعه سواحل مکران و افزایش ظرفیتهای بندری، صنعتی و گردشگری این منطقه از مهمترین برنامههای راهبردی ایران در ارتباط با دریای عمان به شمار میرود.
