حرم حضرت معصومه سلاماللهعلیها
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
حرم فاطمه معصومه، آرامگاه
فاطمه معصومه سلاماللهعلیها، از شخصیتهای برجسته و مورد احترام شیعیان، در
شهر قم است. این حرم پس از
حرم امام رضا در مشهد، یکی از مهمترین زیارتگاههای شیعیان در ایران به شمار میرود و جایگاه ویژهای در تاریخ مذهبی، فرهنگی و علمی کشور دارد. قرار گرفتن این آرامگاه در قم نقش مهمی در تبدیل این شهر به یکی از مهمترین مراکز علمی و دینی جهان تشیع داشته است.
[ویرایش]
فاطمه معصومه در سال ۲۰۱ هجری قمری، در مسیر سفر به خراسان برای دیدار برادرش
امام رضا علیه السلام، وارد قم شد و پس از مدتی اقامت در این شهر درگذشت. وی در باغی متعلق به خاندان اشعری به خاک سپرده شد. در ابتدا آرامگاه او بنایی ساده داشت، اما با گسترش توجه شیعیان و حمایت حکومتهای مختلف، بهتدریج توسعه یافت. در طول تاریخ، حکومتهای
آلبویه،
سلجوقیان،
صفویان،
قاجاریان و
جمهوری اسلامی ایران در توسعه و بازسازی این مجموعه نقش داشتهاند. بهویژه در دوره صفوی، با رسمی شدن مذهب تشیع در ایران، حرم فاطمه معصومه اهمیت بیشتری یافت و بناهای متعددی به آن افزوده شد.
[ویرایش]
حرم فاطمه معصومه از برجستهترین نمونههای معماری مذهبی ایران است. گنبد طلایی، گلدستههای بلند، صحنهای وسیع، ایوانها، رواقها و تزئینات کاشیکاری و آینهکاری از مهمترین ویژگیهای معماری این مجموعه به شمار میروند. مهمترین بخشهای حرم عبارتاند از: مرقد فاطمه معصومه و ضریح اصلی ؛ گنبد طلایی ؛ صحن عتیق (صحن کهنه) ؛ صحن نو (صحن امام رضا) ؛ مسجد بالاسر ؛ رواقها و شبستانهای متعدد ؛ کتابخانه، موزه و مراکز فرهنگی وابسته در طول قرنهای مختلف، بسیاری از علما، پادشاهان و شخصیتهای سیاسی و مذهبی نیز در محدوده حرم یا پیرامون آن دفن شدهاند.
[ویرایش]
حرم فاطمه معصومه یکی از مهمترین مراکز زیارتی شیعیان جهان است. روایات متعددی درباره فضیلت زیارت این بارگاه نقل شده و همین موضوع موجب شده است که سالانه میلیونها زائر از ایران و دیگر کشورها به قم سفر کنند. وجود حرم در کنار
حوزه علمیه قم، ارتباطی نزدیک میان فعالیتهای مذهبی، آموزشی و پژوهشی ایجاد کرده است. امروزه این مجموعه علاوه بر کارکرد زیارتی، یکی از مهمترین مراکز فرهنگی، آموزشی و مذهبی ایران نیز به شمار میرود.
