حرم امام رضا علیهالسلام
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
حرم امام رضا، آرامگاه امام هشتم شیعیان،
علی بن موسی الرضا، در شهر مشهد است و مهمترین زیارتگاه شیعیان در ایران و یکی از بزرگترین مجموعههای مذهبی جهان به شمار میرود. این مجموعه علاوه بر آرامگاه امام رضا، شامل مسجدها، رواقها، صحنها، کتابخانهها، موزهها، مدارس علمیه و بناهای تاریخی متعدد است. سالانه میلیونها زائر از ایران و کشورهای مختلف برای زیارت به این مکان سفر میکنند.
[ویرایش]
پس از شهادت امام رضا علیه السلام در سال ۲۰۳ هجری قمری (۱۹۷ خورشیدی)، پیکر مطهر او در روستای سناباد توس به خاک سپرده شد. به تدریج پیرامون آرامگاه ایشان بناهایی ساخته شد و این منطقه به یکی از مهمترین مراکز مذهبی جهان اسلام تبدیل گردید. در طول تاریخ، حکومتهای مختلف از جمله
غزنویان،
سلجوقیان،
خوارزمشاهیان،
تیموریان،
صفویان،
افشاریان،
قاجاریان و
پهلوی در توسعه و بازسازی حرم نقش داشتند. دوران صفوی به دلیل رسمی شدن مذهب تشیع در ایران، نقطه عطفی در گسترش حرم محسوب میشود. در دورههای بعد نیز صحنها، گنبدها، ایوانها و رواقهای متعددی به مجموعه افزوده شد و حرم به شکل امروزی خود نزدیک گردید.
[ویرایش]
حرم امام رضا یکی از برجستهترین نمونههای معماری اسلامی و ایرانی است. گنبد طلایی، گلدستهها، کاشیکاریها، آینهکاریها، کتیبهها و تزئینات هنری آن از مهمترین جلوههای معماری این مجموعه هستند. مهمترین بخشهای حرم عبارتاند از: روضه منوره؛ محل قرار گرفتن
ضریح امام رضا. گنبد طلایی؛ شاخصترین نماد حرم. صحن انقلاب اسلامی؛ قدیمیترین صحن مجموعه. صحن آزادی، صحن جمهوری اسلامی، صحن قدس، صحن جامع رضوی و صحن پیامبر اعظم ؛ از مهمترین صحنهای حرم.
مسجد گوهرشاد؛ از مشهورترین بناهای تاریخی مجموعه که در دوره تیموری ساخته شده است.
کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی؛ یکی از بزرگترین کتابخانههای جهان اسلام.
موزههای آستان قدس رضوی؛ شامل آثار تاریخی، هنری و نسخههای خطی ارزشمند.
[ویرایش]
حرم امام رضا مهمترین مرکز زیارتی شیعیان در ایران و از مهمترین اماکن مقدس جهان تشیع است. این مکان علاوه بر نقش مذهبی، از نظر فرهنگی، علمی و اجتماعی نیز اهمیت فراوانی دارد. مراسم مذهبی، آیینهای سوگواری، جشنهای مذهبی، فعالیتهای فرهنگی و پژوهشی و خدمات گسترده به زائران در این مجموعه انجام میشود. آستان قدس رضوی، نهاد ادارهکننده حرم، یکی از بزرگترین مجموعههای مذهبی و فرهنگی ایران است و در زمینههای فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و خیریه فعالیت میکند.