عملیات های نظامی ایران

  • عملیات افندی محمد رسول الله 1360/10/12 بدلیل مشکل بودن عملیات نظامی در منطقه شمالغرب، عراق تلاش زیادی از خود در این منطقه…
  • عملیات پدافندی مهران 1365/02/27 حظور گسترده تیپ های مختلف عراقی در منطقه عمومی مهران نشانگر این نکته بود که عراق اهداف خاصی…
  • عملیات پدافندی چزابه 17/11/1360 پس از انجام موفق عملیات طریق القدس و ازاد سازی منطقه بستان توسط ایران ، نیروهای عراقی با…
  • عملیات پدافندی قصرشیرین 31 تیر 1367 همزمان با هجوم سراسری عراق در 31/4/67 به طرف اهواز نیروهای عراقی مستقر در منطقه غرب…
  • عملیات پدافندی پای پل کرخه [1359/08/09] با عدم موفقیت حمله لشکر 21حمزه ارتش جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 23/7/1359 این لشکر در…
  • عملیات افندی عاشورا [1359/08/28] انجام عملیات افندی بویژه در منطقه غرب کشور توسط نیروهای جمهوری اسلامی ایران در ماه های اولیه ی…
  • عملیات پدافندی شرهانی 1367/05/30 سرانجام بعد از فراز و نشیب های چهار ماه اولیه سال 1367 ، 29 مرداد ماه سال1367،اتش بس…
  • عملیات قدس 1 (24 / 03 / 1364) رمز عمليات : يا محمدرسول‌الله(ص)، يا الله، يا الله، يا الله، قد تري انا…
  • عملیات افندی عاشورا 1363/07/25 در اغاز پنجمین سال تجاوز عراق به ایران،منطقه میمک شاهد انجام عملیات دیگری با نام عاشورا بود. عملیات…
  • عملیات افندی نصر سه 1364/04/09 تیپ40 سراب از نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در منطقه میان تنگ واقع در حوالی سومار…
  • عملیات افندی والفجر 2 1362/04/29 بدنبال عدم موفقیت نیروهای ایرانی در عملیات والفجر مقدماتی و والفجر 1 در منطقه عملیاتی جنوب ،…
  • عملیات پدافندی لولان 1365/02/03 بعد از انجام عملیات قادر وضعیت دشمن در منطقه شمالغرب چندان مساعد نبود لذا احتمال انجام یک حمله…

اطلس استان ها

  • آستان مقدس امامزاده عبدالله (علیه السلام) ـ گل چینی شهرت محلی: به امامزاده عبدالله (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی: آستان…
  • آستان مقدس امامزاده اسماعیل (علیه السلام) ـ شیخ فضل الله نوری شرح حال: اهالی امامزاده اسماعیل را ازاحفاد امام هفتم (علیه السلام)…
  • آستان مقدس امامزاده محمدمهدی (علیه السلام) ـ میرارکلا شهرت محلی: به امامزاده محمدمهدی (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی: آستان امامزاده…
  • آستان مقدس امامزاده سیدمیرآقا (علیه السلام) ـ ولوکش شهرت محلی: به امامزاده سیدمیرآقا (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی: آستان امامزاده…
  • امام صادق عليه ‏السلام فرمودند: اِذا کانَ یَومُ القيامَةِ بَعَثَ اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ العالِمَ وَ الْعابِدَ ، فَاِذا وَقَفا بَیْنَ یَدَىِ اللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ…
  • سید کاظم قاضی میرسعید از علمای برجسته غرب مازندران در عصر قاجار بود که «صدرالفقرا» لقب داشت. پانویس ↑ کتاب علماء مازندران…
  • یدالله نظرپاک کجوری (1323ه.ش_1357ه.ش) تحصیلات ابتدایی را در کجور نزد پدر ؛ شیخ یوسف کندلوسی و میرزا علی کجوری فرا گرفت سپس…
  • آستان مقدس امامزاده جعفر (علیه السلام) ـ بدیع خیل شهرت محلی: به امامزاده جعفر (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی: آستان…
  • آستان مقدس امامزاده محمود (علیه السلام) ـ کلیگ شهرت محلی: به امامزاده محمود (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی: آستان امامزاده…
  • آستان مقدس امامزاده سیدتراب (علیه السلام) ـ ترمک شهرت محلی:به امامزاده سیدتراب (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی: آستان امامزاده سیدتراب…
  • آستان مقدس امامزاده ابراهیم (علیه السلام) ـ درزی کلا شهرت محلی : به امامزاده ابراهیم (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی…
  • آستان مقدس امامزاده حاظر (علیه السلام) ـ مومج خیل شهرت محلی: به امامزاده حاظر (علیه السلام) معروف می باشد. اطلاعات فیزیکی: آستان…

اطلس جنگ تحمیلی

  • دوشکا ، گونه‌ای مسلسل سنگین ساخت شوروی با کالیبر ۱۲٫۷x۱۰۸ میلی‌متری است که تولید آن در سال ۱۹۳۸ آغاز شد.واسیلی دگتیارف طراح…
  • ساواک (سازمان اطلاعات و امنیت کشور) این سازمان از اواخر سال 1335 هـ .ش کار خود را آغاز کرد. قانون تشکیل ساواک…
  • نام و نام خانوادگی : عبدالله میثمی متولد : سال ۱۳۳۴ خورشیدی (در خانواده‌ای مذهبی) محل تولد : شهر اصفهان پدرش برای…
  • با سلام . این صفحه هم‌اکنون متنی ندارد. شما اگر در رابطه با موضوع این صفحه ، مطلب و منبعی دارید می‌توانید…
  • نام و نام خانوادگی :محمدرضا پهلوی متولد : ۴ آبان ۱۲۹۸ محل تولد :دروازه قزوین، تهران، ایران نام پدر : رضا پهلوی…
  • با سلام . این صفحه هم‌اکنون متنی ندارد. شما اگر در رابطه با موضوع این صفحه ، مطلب و منبعی دارید می‌توانید…
  • روزنامه السفیر در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران حسین کامل (داماد صدام و مسئول صنایع نظامی عراق): «در نبردهای شلمچه (کربلای5) درگیری…
  • سطح یگان= (تیپ 18 الغدیر (جوادالائمه ع) یگان مستقل نوع یگان= یگان های رزم - سپاه پاسداران استان های تحت پوشش= یزد…
  • ترابری و یا حمل و نقل به جابجایی یا انتقال انسان، ادوات و تجهیزات٬ از جایی به جای دیگر گفته می‌شود این…
  • با سلام . این صفحه هم‌اکنون متنی ندارد. شما اگر در رابطه با موضوع این صفحه ، مطلب و منبعی دارید می‌توانید…
  • رابرت مک فارلین (Robert McFarlane) زادهٔ ۱۲ ژوئیهٔ ۱۹۳۷ مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا رونالد ریگان از ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۵…
  • حسین بن طلال یا ملک حسین ؛ پادشاه اردن از ۱۱ اوت ۱۹۵۲ تا پایان عمر خود به مدت ۴۷ سال بود.…

کلام نور

  • «شهید محمد تقی پور باقری – تیله نو – گلوگاه»همسر عزیز و غریبم از تو میخواهم فرزندانم این جگر گوشه های مرا…
  • سوره بقره آیه 218 جهادگران، اميدواران به رحمت الهي ان الذین آمنوا و الذین هاجروا و جاهدوا فی سبیل الله اولئک یرجون…
  • «شهید احمد اسدالهی- تیرتاش-گلوگاه» و تو ای رهبر ، ای جوشیده از قلب ملت ای روح امت که ذره ذره وجودت برای…
  • (سوره انفال ایه 9) درس های اموزنده در میدان بدر : نخست به یاری فرشتگان اشاره کرده میگوید : « به خاطر…
  • سوره بقره آیه 190 و 191 و 192 و 193 (190)و قاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونكم و لا تعتدوا ان الله…
  • (سوره انفال ایه 19) بعد از پایان جنگ بدر ایه نازل شد و به مومنان چنین گفت : « اگر شما فتح…
  • (سوره انعام ایه 162) در این ایه اشاره به این می کند که « بگو:( نه تنها از نظر عقیده من موحد…
  • (سوره عنکبوت ایه 6) این ایه در حقیقت تعلیلی است برای انچه در ایه قبل گذشت ، میگوید : اینکه دستور داده…
  • (سوره احزاب ایه 25) این ایه که اخرین سخن را درباره جنگ احزاب می گوید و به این بحث خاتمه می دهد…
  • رهبر ما ان طفل دوازده ساله ای است که با قلب کوچک خود که ارزشش از صدها زبان و قلم ما بزرگتر…
  • «شهید علی اکبر احسانی- تیرتاش-گلوگاه»بنده بر خود لازم دانستم به ندای امام عزیز لبیک بگویم همانند رزمندگانی که در کربلا به یاری…
  • (سوره انفال ایه 39) از انجا که در ایه قبل دشمنان را برای بازگشت به سوی حق دعوت کرده بود و این…

جداییِ ارتش از سپاه

طرح های نو 


سال/1363 با خاطرات تلخ عملیات بدر به پایان رسید و نوروز سال 1364 و گفت و گوهای عید مسئولان و فرماندهان ایرانی درباره ی بن بست جنگ و راه های گشایش ان بود. امام معتقد به ادامه ی مقاومت در برابر نا ملایمات بود و گفت «حتی اگر یک خانه سالم مانده باشد و یک نفر در این مملکت زنده مانده باشد این جنگ را ادامه خواهیم داد»[1]. اقای هاشمی فرمانده جنگ هم معتقد بود «تا یک ضربه میزنیم شرایطمان بهتر می شود اما رکود که پیدا می کند وضع کم کم بدتر می شود»[محمد درودیان]. شرایط پس از ناکامی بدر برای فرماندهان سپاه ؛ که امید بسیاری به پیروزیهای بزرگ در هورالهویزه بسته بودند سخت شد. صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش می گفت من طرح دارم و طرح عملیاتی کمیل را پیش روی مسئولان کشور گذاشت . طرح عملیاتی که بنا بود باز در هور و در همسایگی منطقه عملیاتی بدر انجام شود. طرحی که از نظر فرماندهان سپاه بسیار پر ایراد بود. [سردار حسین علایی]. هاشمی در خاطرات چهارشنبه/14/فروردین/1364 نوشته «اقای محسن رضایی امد و گزارش ناقصی از عملیات بدر داد  ولی مطلب قابل قبولی ارائه نکرد و به نظر می رسد که برای اینده هم طرح قابل توجهی ندارد. علاوه بر این او با طرح اقای صیاد هم موافق نیست و کارهای اینده را به در دست داشتن امکانات ارتش مشروط می کند. در شرایطی که روزانه مردم شاهد شرارت های عراق در شهرها هستند نیاز به یک عملیات موفق در جبهه ها زیاد است و تاخیرها مشکل زاست»[2].

چالش تازه 


در این شرایط تنها گزینه ی پیش رو طرح صیاد شیرازی بود و اقای هاشمی تاکید داشت سپاه زیر نظر ارتش جمهوری اسلامی ایران در اجرای طرح شرکت کند. محسن رضایی «ارتش را مسئول جنگ کردند . ما هم که شاهد این وضع بودیم گفتیم حرفی نیست حالا که تصمیم شما این است اگر نظر امام هم بر این باشد ما هم یک نفر را معرفی می کنیم تا زیر نظر اقای صیاد شیرازی که گفته است من در عرض پنج روز جنگ را تمام می کنم عمل کند و ما نیروهایمان را به این فرد می دهیم. وقتی که ما برادر ها را (چند لشکر از سپاه را) به ارتش دادیم در نوبت اول اقای بشردوست و پس از ان قرار شد اقای علایی زیر نظر ایشان باشند. بعد هم امکانات و نیروهایی را که سپاه اماده داشت در اختیارشان گذاشت. با اینکه عملیات بدر تازه تمام شده بود و قطعا طبق روال گذشته بچه های ما می بایست برای چهار یا پنج ماه به بازسازی می رفتند با این حال به ما دستور داده شد در همان شرایط به برادرانی که هنوز کمر از عملیات بدر راست نکرده بودند و وضع روحیشان به دلیل تلفات بالا تضعیف شده بود دستور دهیم که باقی مانده امکانات و نیروها را در اختیار ارتش قرار دهند. پس از اینکه این نیروها در اختیار ارتش گذاشته شد فشار از طرف برادران ارتش شروع شد این بار ارتش بود که می گفت بله ما اماده هستیم و بچه های سپاه را در نوک پیکان عملیات گذاشته بود و می خواستند مشکلات و سختی های عملیات را با برادران سپاه و بسیج حل کنند.از طرف دیگر از روی  قران به فرماندهان سپاه اموزش مدیریت می دادند . برادر عزیزمان شهید دستواره می گفت وضع طوری شده بود که سرهنگ های ارتش مساله ی مدیریت و فرماندهی را از روی قران مجید به ما درس می دادند و اصول فرماندهی در اسلام را بیان می کردند. خلاصه در این مدت برادران سپاه توهین های بسیار زیادی را تحمل کردند به لحظات عملیات هم ابتدا کفتند در گوشه ی کوشک بعد گفتند شلمچه بعد گفتند می رویم قادر و از قادر به جاهای دیگر. به طوری که لشکر هشت نجف تلفات سنگینی در قادر داد که این لشکر را دچار بحران عظیمی کرد و بطور کلی اعتماد رزمنده ها را به فرماندهان سپاه به شدت پایین اورد این برادران ارتش علاوه بر مشکلات بالا وقت زیادی را هم تلف کردند و موفقیتی هم به دست نیامد.ما احساس کردیم که اگر بخواهیم دست روی دست بگذاریم و بمانیم وضع جنگ از این هم بدتر می شود و همه چیز به هم می ریزد. وضع طوری شد که در کمسیون دفاع مجلس گفتند که تعداد لشکرهای سپاه باید محدود شود و به پنج لشکر تقلیل یابد . انها به کمسیون دفاع گفته بودند که لشکرهای سپاه کارایی نداشته و بی خود حرف می زنند. در حقیقت یک انتقام به دست خود برادران ما از سپاه گرفته شد که به نظر می رسید که هیچ دلیلی نداشت. اضافه بر این در ذهن عزیزانمان این موضوع ایجاد شده بود که سپاه نمی تواند بجنگد و روی گفتن این را ندارد که بگوید نمیتوانم بجنگم».

انتهای سرمایه 


جبهه ی ایران سخت ترین روزهای جنگی اش را سپری می کرد صفوی فرمانده نیروی زمینی سپاه در یکی از ان جلسات گفته است «در عملیات های مختلف سرمایه ی اصلی ما کم شده است اگر ما به توان خودمان توجه نکنیم. و بدون حساب روی این توان کار کنیم ضررهای بسیاری می بریم . اثرات مخرب بین مردم تا مساله دار شدن خود نیروهای بسیجی. و از طرفی بی اعتمادی رده های پایین تر به بالاتر. در هر یک از عملیات هایی که درتوانمان نیست و انجام می دهیم ، توانمان کاسته می شود . کادر از دست می دهیم. هر یگان در یک عملیات منهدم و متلاشی می شود.در سیزده عملیات کادر از دست داده ایم و نتوانستیم جایگزین کنیم هر عملیات ناموفق هم از نظر سیاسی هم از نظر نظامی دشمن را تقویت می کند»[3].فرماندهان سپاه به طرح عملیات کمیل صیاد شیرازی ایراد داشتند اما خودشان هم طرح مشخصی نداشتند و مسئولان در وضع سختی قرار گرفته بودند . خاطرات هاشمی رفسنجانی «آقای سنجقی از جبهه امده بود و نظرات فرماندهان سپاه را در مورد عملیات بیان کرد. انها اعتراضاتی دارند و به همین دلیل صیاد شیرازی قانع شده است که عملیات را عقب بیاندازد. با ایت الله خامنه ای در مورد مشکلات جنگ و مشکل همکاری سپاه و ارتش و راه های احتمالی حل مشکل بحث شد اما به جایی نرسیدیم»[4]. دوشنبه/2/اردیبهشت/1364 «درباره ی جنگ هم قرار شد که بحث کنیم و راهی برای حل مشکل سلیقه ی سپاه و ارتش و فرماندهی جنگ پیدا کنیم . امام هم مثل ما توجه فرموده اند که اختلافات سلیقه ای فرماندهان ارتش و سپاه مشکل اصلی جنگ است. سپس در منزل احمد اقا جلسه ی سه نفره ای برگذار کردیم. درباره ی جنگ به این نتیجه رسیدیم که باید تلاش شود که سرهنگ  صیاد بتواند طرحش را اجرا کند اگر او نتوانست و اجرای طرح شکست خورد برنامه دراز مدتی با اصول:

  • وحدت فرماندهی
  • ادغام واحدهای سپاه و نیروی زمینی ارتش
  • تعیین مدت لازم برای هدف مشخص
  • تهیه ی ابزار لازم برای یک جنگ وسیع
  • دفاع محکم در دو دوره ی تلاش برای امادگی دفاعی تهیه شود و به امضای امام برسد که مشکلات سپاه و ارتش برای دوران بعد از جنگ هم حل شود»[5].

سپاهی ها رغبتی برای اجرای عملیات نداشتند . حسین علایی از فرماندهان سپاه که بنا بود در خدمت صیاد شیرازی باشد «ما مواجه بودیم با پوشش چولان که پوشش انبوهی بود بنحوی که در بعضی از نقاط از تراکم این پوشش برادرهایی که با کانو که راحت ترین وسیله ی عبور از اب هست حرکت می کردند نمی توانستند پارو بزنند و پارو را می گذاشتند روی چولان و هول می دادند . مساله ی دیگر وجود زمین هایی بود که در زیر اب بالا امده و در سطح وسیعی گسترده بودند در بعضی نقاط این مانع به عرض یک کیلومتر و به عمق بیست متر وجود داشت در این نقاط عمق اب چهل سانتی متر بوده و حتی تردد کانو نیز مشکل بود.» [6].

توقف کمیل 


مخالفت سپاهی ها چندبار عملیات را عقب انداخت اما هاشمی رفسنجانی به حمایت از اصرار صیاد بر اجرای عملیات بر اجرای عملیات تاکید داشت و به فرماندهان سپاه می گفت بروید و هرچه صیاد گفت عمل کنید. خاطرات اقای هاشمی «دوشنبه/16/اردیبهشت/1364 بااقایان صیاد و محسن رضایی صحبت کردم صیاد سی گردان نیرو از سپاه برای انجام عملیات آتی خواسته ، ولی سپاه بیست گردان واگذار کرده است . محسن رضایی مدعی است که نیروی بیشتر ندارند و صیاد می گوید بدون سی گردان نمی شود عملیات را شروع کرد. باعث تعجب او است که سپاه با داشتن بیش از صد هزار کادر سپاهی ثابت و این همه بسیجی داوطلب چگونه نمی تواند سی گردان نیرو تحویل دهد؟ گردان های سپاه معمولا سیصد نفری هستند . شب این مساله را با رفیق دوست وزیر سپاه پاسداران در میان گذاشتم و گفتم اگر واقعا چنین است باید لشکرهای سپاه را در هم ادغام کرد که تشکیلات سپاه این همه نیرو را پخش و بی اثر نکند»[7]. شنبه/21/اردیبهشت/1364 «صیاد امد. تقریبا از انجام طرح مایوس است. مدعی است سپاهیان تمکین نمی کنند». اخرین بار تعدادی از فرماندهان سپاه در جلسه ای طولانی دلایل مخالفتشان را مفصل برای اقای هاشمی توضیح دادند و او گفت « من مقدار زیادی از حرف های شما را الان واقعی می بینم . یعنی اشکالات را قبول دارم.».به این ترتیب در دهه ی سوم اردیبهشت عملیات کمیل پس از دو ماه کار منتفی شد. طرح کمیل در روزهای پایانی اردیبهشت منتفی شد اما بحث ها و اختلافات سپاه و ارتش پایان نیافت . صیاد شیرازی اصرار داشت که فرماندهی عملیات ها یکی شود و به او سپرده شود اما مسئولان این نظر را غیر قابل اجرا می دانستند فرماندهان سپاه از استدلال های صیاد شیرازی برای فرماندهی واحد استفاده کردند و پیشنهاد دادند سپاه و ارتش مستقل عملیات طراحی و با فرماندهی واحد اجرا کنند. صیاد شیرازی که بارها استدلال کرده بود بدون فرماندهی واحد نمی توان به پیروزی رسید با این طرح به شدت مخالفت کرد اما نتیجه ای نگرفت».

از هور تا کوهستان های شمالغرب 


نخستین طرح دوره ی مستقل را باز هم صیاد شیرازی ارائه کرد؛ طرح عملیات قادر برای اجرا در جبهه ی شمالی . سپاه هم جلساتش را مستقل برای ارائه طرح جدید پی گیری کرد و همزمان عملیات های کوچکی در هورالهویزه و مناطق جنگی اجرا کرد تا تنور جنگ گرم باشد بنا شد سپاه هم تعدادی نیرو در اختیار فرماندهی صیاد شیرازی قرار دهد. خاطرات هاشمی رفسنجانی «جمعه/28/تیر/1364 اقای محسن رضایی امد و گزارش جبهه ها را داد و از کمبود بودجه و ضعف شورا و دخالت های نماینده امام گله داشت و مخالف ادامه ی عملیات قادر در سیدکان توسط ارتش بود و با دادن نیروی جدید به انها موافق نبود . گفتم دستور است. قرار شد با صیاد بحث کنند . مشکل اصلی در نظرات دوگانه ی سپاه و ارتش در نحوه ی جنگ است. هر دو طرف حسن نیت دارند و به تشخیص خود پایبند هستند و آماده ی جهاد و شهادت اند اما اموزش ها و تجربه ها تفاوت دارد و طبعا نمی توانند بر خلاف تشخیص خود اقدام کنند. عصر احمد اقا امد و در مورد اصلاح قانون اساسی ، دولت اینده و جنگ مذاکره کردیم . او طرفدار ختم جنگ است»[8].صیاد شیرازی مدام تکرار می کرد که با او همکاری نمی کنند و می خواهند او در طرحش شکست بخورد . اما به هر حال او با کمک قرارگاه حمزه سیدالشهدای سپاه ؛ که بخاطر درگیری چندین ساله با ضد انقلاب منطقه را خوب می شناخت ، طرح عملیاتی قادر را اماده کرد تا در منطقه ی سیدکان آذربایجان ؛ شمالی ترین نقطه ی نبرد به نیروهای دشمن حمله کنند و ارتفاعات مهم منطقه را تصرف کنند . پیش از این عملیات والفجردو در این منطقه انجام شده بود . نیروهای قرارگاه حمزه سیدالشهدای سپاه از این طرح بسیار خوشنود بودند اگر ارتش می توانست این ارتفاعات را ازاد کند انها از ان پس با قدرت بیشتری با ضد انقلاب برخورد می کردند و می توانستند بخش زیادی از مرزهای شمالی را من کنند. انها با لباس مردم محلی شناسایی های دقیقی از منطقه انجام دادند. [9]. حضور نیروهای پر شمار ایرانی و راه سازی در منطقه ای که پیشتر نیروی زیادی در ان نبود توجه عراقی ها را هم جلب کرد . فرماندهان ایرانی طرح عملیات را با مخالفان کرد عراقی هم در میان گذاشته بودند و عده ای معتقد بودند تعدادی از انها حتما خبر را به عراق رسانده اند و عراقی ها قبل از عملیات تعدادی اسیر گرفتند . غلامرضا صالحی از فرماندهان سپاه «من مطمئنم عراق فلش های حرکت ما را می دانست»[10].

طرحی برای فتح سیدکان 


منطقه ی عمومی سیدکان درمنتهی الیه شمال شرقی کشور عراق و در  مجاورت دو کشور ایران و ترکیه قرار دارد . ارتفاعاتی صعب العبور دارد با اب و هوایی خاص.به استثنای مناطق غربی شهرسیدکان سایر نقاط این منطقه جزء سردسیر ترین و برف گیرترین مناطق عراق به شمار می روند و برای همین فقط در سید کان و اطراف شهر می شود زندگی کرد و سمت شرقی این منطقه در خاک جمهوری اسلامی ایران شهر اشنویه و ارتفاعات کلاشین قرار دارند. بلندترین ارتفاعات عراق که برخیشان بیش از سه هزار متر ارتفاع دارند در این منطقه اند. ارتفاعاتی مانند چولان ؛ فرگرین ؛ کارزرده ؛ گوشینه ؛ حسن بیگ ؛ حصاروست ؛ برده بوک و سربله هم. منطقه طوری است که نیروهای مخالف دو کشورایران و عراق خیلی زیاد در ان تردد دارند و در ان عملیاتِ نامنظم می کنند. [11]. تا قبل از عملیات والفجر دو (29/تیر/1362) منطقه ی عمومی سیدکان برای نیروهای ایرانی چندان شناخته شده نبود و نسبت به جزئیات منطقه اطلاعات دقیق و مشخصی وجود نداشت . فقط قرارگاه حمزه سید الشهدا که مسائل ضد انقلاب را پی گیری می کرد از منطقه اطلاعاتی مختصر داشت. پس از عملیات والفجر دو و همزمان با حضور ضد انقلاب (گروه های کوموله ؛ حزب دموکرات کردستان ایران ؛ سازمان مجاهدین خلق) در منطقه ، قرارگاه حمزه سیدالشهدا به تدریج نسبت به اهمیت منطقه و اشغال بخش قابل توجهی از خاک دشمن حساس شد و از این زمان نیروهای اطلاعاتی قرارگاه با تدبیر برادر مصطفی ایزدی (فرماندهی قرارگاه) در این منطقه فعال شدند. نیروهای اطلاعاتی با توجه به عمق منطقه عملیاتی و مشکلات پشتیبانی از نیروهای نفوذی ، با تحمل سختی های فراوان منطقه را شناسایی کردند و موفق شدند به اطلاعات دقیق و مستندی از کل منطقه سیدکان ؛رواندوز ؛ دیانا و مرگه سور و ارتفاعات مهم و استراتژیک منطقه دست یابند. [حسین اردستانی]. قبل از ورود جدی ارتش جمهوری اسلامی به منطقه ، نیروهای سپاه تحت پوشش نیروهای کرد و در شکل و شمایل عادی مردم منطقه به فعالیت های شناسایی مشغول بودند و دشمن نیز هیچ گونه حساسیتی نسبت به تردد اینگونه نیروها پیدا نکرده و تردد نیروهای مخالف کرد را امری عادی تلقی می کرد. اما با ورود نیروی زمینی ارتش به منطقه و در دست گرفتن مدیریت منطقه اوضاع عمومی دگرگون شد . برادران ارتش در اولین تلاش خود ، تعدادی از افسران واحدهای مستقر درمنطقه را با تعدادی از اعضای کمیته ی مرکزی حزب دموکرات به منطقه اعزام کردند. این نیروها که با هفت تا هشت تویوتا استیشن و نیسان در شکل و شمایل نظامی در منطقه حضور یافتند در همان ابتدا حساسیت دشمن را بر انگیخته و باعث جلب توجه عراق به این منطقه شدند. علاوه بر این زمانی که عناصر دموکرات عراق از طرح ها و برنامه های اتی ارتش اگاه شدند ، به انها قول داده شد تا چند روز اینده در شهر سیدکان مستقر خواهند شد . شایعه ی وقوع عملیات در این محور سراسر منطقه را فرا گرفت . در پی این شایعه و با فشار و حضور گسترده تر یگان های زرهی خودی حوادثی در منطقه اتفاق افتاد که همگی نشان میداد دشمن هوشیار است. [حسین اردستانی]. ایزدی فرمانده قرارگاه سپاه در منطقه ؛ به دلیل حساسیت نسبت به عملیات و سرنوشت نیروهای عمل کننده در 21/تیر/1364 طی نامه ای به فرماندهی کل سپاه پس از توجه دادن او به عدم رعایت حفاظت عملیات و هوشیاری کامل دشمن و وجود امادگی لازم برای مقابله با نیروهای ایرانی در این زمینه نوشت «دشمن حدود هشت تیپ به منطقه اورده است و مرتب مناطق حساس را بمب باران می کند و در کلیه ی مناطق حساس توسط نیروهای بومی کمین گذاشته است»[حسین اردستانی].

عملیات قادر 


فرماندهان ایرانی مصمم بودند عملیات را اجرا کنند 23/تیر/1364 عملیات قادر انجام شد. رزمنده های ایرانی جانانه جنگیدند و به ارتفاعات منطقه هجوم بردند اما نیروهای عراقی اماده بودند و پیش روی نیروهای ایرانی را سد کردند و عملیات با فتح چند ارتفاع محدود به پایان رسید . خاطرات هاشمی رفسنجانی «چهارشنبه/9/مرداد/1364 اقای صیاد شیرازی امد و گزارش عملیات قادر را داد او متوجه شده است که بدون کمک سپاه نمی تواند کار مهمی انجام بدهد . در مجموع از عملکرد چند ماهه ی اخیر اقای صیاد و ارتش به این نتیجه رسیده ایم که ارتش بدون حضور سپاه در افند کارهای بزرگ را نمی تواند انجام دهد و سپاه هم میداند که بدون ارتش نمی تواند عملیات بزرگ انجام دهد. نیروهای صف شکن در سپاه هستند و امکانات زمینی و هوایی و بسیاری از پشتیبانی ها در اختیار ارتش است»[12].

عملیات قادر دو 


صیاد شیرازی به طرح عملیاتی قادر  معتقد بود و پس از اجرای عملیات طرحی اماده کرد تا عملیاتی انجام شود و ارتفاعات دیگری در منطقه تصرف شود .18/شهریور عملیات قادر دو در منطقه اجرا شد که در همان ابتدای عملیات صیاد شیرازی مجروح و راهی بیمارستان شد و حسن ابشناسان از فرماندهان ارتش شهید شد و عملیات متوقف شد.

دورتر از خط مقدم 


کشورها مدام به ایران پیشنهاد صلح می دادند و معلوم نبود این پیشنهاد ها عادتی دیپلماتیک است یا خواسته ی حقیقی انها . اقای هاشمی در خاطرات یک شنبه/29/اردیبهشت/1364 نوشته است «عصر ملاقاتی با اقای سعود الفیصل (وزیر امور خارجه ی عربستان سعودی) که به دعوت وزیر خارجه به ایران امده داشتم. درباره ی تحسین روابط صحبت شد و به انها از امکان دوستی و حسن روابط اطمینان دادم و از کمک انها به عراق انتقاد کردم . مدعی شد که کمک را بعد از هجوم ایران به خاک عراق شروع کرده اند و درباره ی جنگ مفصل صحبت شد. برای پذیرش اتش بس التماس داشت. گفتم بپذیرید که عراق متجاوز است و محکمه ای برای محاکمه ی متجاوز تشکیل شود ان موقع ما می پذیریم ایشان می گفت محکمه را قبول دارند اما اعتراض به تجاوز عراق قبل از محکمه را نمی پذیرفت»[13].

 

پانویس


↑ 1-      محمد درودیان ؛ اغاز تا پایان ؛ صفحه 119.

↑ 2-      اکبر هاشمی رفسنجانی ؛ امید و دلواپسی ؛ خاطرات سال/1364 ؛ دفتر نشر معارف انقلاب ؛ تهران/1387؛ خاطرات روز 14/فروردین/1364 ؛ صفحه 53.

↑ 3-      حسن دری ؛ جنگ ایران و عراق ؛ عملیات والفجر هشت ؛ مجموعه مقالات ؛ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ؛ تهران/1388 ؛ صفحه 133 تا 138.

↑ 4-      اکبر هاشمی رفسنجانی ؛ امید و دلواپسی ؛ خاطرات روز / 27/فروردین/1364 ؛ صفحه 67.

↑ 5-      اکبر هاشمی رفسنجانی ؛ امید و دلواپسی ؛ خاطرات روز /02/اردیبهشت/1364 ؛ صفحه 74.

↑ 6-      حسین اردستانی ؛ تنبیه متجاوز ؛ صفحه 122 تا 123.

↑ 7-      اکبر هاشمی رفسنجانی ؛ امید و دلواپسی ؛ خاطرات روز /16/مرداد/1364 ؛ صفحه 89 تا 90.

↑ 8-      اکبر هاشمی رفسنجانی ؛ امید و دلواپسی ؛ خاطرات روز /28/تیر/1364 ؛ صفحه 193.

↑ 9-      حسین اردستانی ؛ تنبیه متجاوز ؛ صفحه 132 تا 134.

↑ 10-   خاطرات غلامرضا صالحی ؛ منتشر نشده ، نگهداری شده در کتابخانه تخصصی جنگ حوزه هنری ؛ صفحه 245.

↑ 11-    حسین اردستانی ؛ تنبیه متجاوز ؛ صفحه 132 تا 134.

↑ 12-   اکبر هاشمی رفسنجانی ؛ امید و دلواپسی ؛ خاطرات روز /09/مرداد/1364 ؛ صفحه 206.

↑ 13-   اکبر هاشمی رفسنجانی ؛ امید و دلواپسی ؛ خاطرات روز /24/اردیبهشت/1364 ؛ صفحه 101.

 

::. دائره المعارف مصور تاریخ جنگ ایران و عراق؛جعفر شیرنیا

خواندن 2986 دفعه
شما اینجا هستید: صفحه اصلی صفحه اصلی سال پنجم جنگ جداییِ ارتش از سپاه