تسخیرلانه جاسوسی

شاه یک ماه قبل از انقلاب اسلامی ایران فرار کرد و در ابان 1358 به امریکا گریخت ؛ سایروس وَنس وزیر امور خارجه آمریکا معتقد بود که به طور حتم، با ورود شاه به آمریکا، تمامی شانسهای موجود برای برقراری روابط با دولت جدید (جمهوری اسلامی ایران) از میان خواهد رفت. بروس لِینگن دیپلمات آمریکایی به کاخ سفید توصیه کرد که پذیرش شاه به خاک آمریکا را به تعویق بیندازد. لینگن میگفت که این امر موجب سقوط سفارت آمریکا در ایران و به گروگان گرفتن اعضای آن خواهد شد. در مقابل زبیگنیو برژینسکی ، مشاور امنیت ملی، خواستار پذیرفتن شاه و به نمایش گذاشتن اقتدار و وفاداری آمریکا به یک دوست قدیمی بود. وزیر خارجه پیشین هنری کیسینجر، دیوید راکفلر و عده‌ای از حامیان نزدیک شاه نیز، کارتر را برای پذیرفتن شاه، تحت فشار قرار دادند. سرانجام کارتر با ورود شاه به امریکا موافقت کرد.

این اقدام برای ایالت متحده امریکا بسیار گران تمام شد ؛ مردم و دانشجویان 13 ابان 1358 وارد سفارت امریکا شده و۶۶ دیپلمات آمریکایی را دستگیر کردند ؛ دستگاه های بجا مانده ؛ نشان از جاسوسی گسترده داشت در جریان تصرف سفارت، کارمندان سفارت تلاش کردند مدارک و اطلاعات محرمانه را از بین ببرند، اما ایرانیان توانستند بخشی از آن اطلاعات را بازیافت کنند و بسیاری از اسناد محرمانه توسط ایران منتشر شد. بسیاری از آن اسناد مربوط به فعالیت‌های مخفیانه سازمان جاسوسی امریکا (سیا) در ایران می‌شد. امام در پیامی این اقدام را مهمتر از انقلاب اول توصیف کرد . کارتر با استناد به ماده 233 قانون گسترش مناسبات سیاسی با انتشار اعلامیه ای واردات نفت را از ایران ممنوع و ایران را به تهاجم نظامی تهدید کرد اما ابر قدرت غرب که با اشغال سفارتش ابرویش رفته بود سه روز بعد اعلام کرد نماینده هایش را برای مذاکره به ایران می فرستد اما امام در واکنش به این سخنان تکلیف را روشن کرد «نه من مذاکره میکنم و نه کسی حق دارد با انها ملاقات کند» . در 21 ابان و با دستور کارتر از تحویل 300 میلیون دلار قطعات یدکی هواپیماهای مسافربری و شکاری به ایران که پول انها پیشتر پرداخت شده بود چلوگیری شد . روز بعد هم اداره مهاجرت امریکا روادید دانشجویان ایرانی در امریکا را باطل کرد . در واکنش به این اقدامات بنی صدر وزیر دارایی وقت اعلام کرد ایران دارایی هایش را از امریکا خارج می کند ؛ این کار به ارزش دلار ضربه ی سختی وارد می کرد پس امریکا شبانه 12 میلیارد دلار پول ایران را بلوکه کرد . با ایستادگی ایران و بی توجهی تحریم ها رئیس جمهور امریکا به فشار از طریق سازمان های بین المللی روی اورد و از شورای امنیت خواست به موضوع ورود کند .

شورای امنیت سازمتن ملل با تصویب قطعنامه ای دبیر کل را موظف کرد برای برسی و حل مساله به تهران برود ؛ اما امام خمینی دبیر کل را نپذیرفت . ششم فروردین کاردار سفارت سوئیس نامه ی کارتر را تسلیم صادق قطب زاده کرد ؛ وزیر نامه را که خطاب به امام نوشته شده بود در جلسه ی شورای انقلاب قرائت کرد کارتر نوشته بود مایلم تاکید کنم که حکومت من وارث وضع بین المللی خیلی حساسی است که همه ی ما را به ارتکاب اشتباهاتی در گذشته وادار کرده است کارتر گفته بود ما از اول هم نمی خواستیم شاه را به امریکا راه بدهیم. دو روز بعد امام دستور داد تا متن نامه علنی شود ؛ روز بعد کارتر نامه را تکذیب کرد و طی دستوری صادرات انواع کالا ؛ مسافرت ؛ حمل و نقل هوایی و دریایی به ایران و همچنین معاملات مالی ؛ وام جدید ؛ خدمات سپرده و هرگونه انتقال وجه را تحریم کرد چند روز بعد هم اعلام شد اگر تحریم اقتصادی به نتیجه نرسد حمله ی نظامی را در دستور کار قرار  میدهد . پس از شکست دولت کارتر در آزادسازی گروگانها ، یگان ویژه دلتا فورس نیروهای مسلح آمریکا، ماموریت پیدا کردند گروگانهای آمریکایی را در یک عملیات کماندویی آزاد کرده و به آمریکا باز گردانند. هفت بالگرد دی-53 و یک فروند هواپیمای سی-130 برای ازادی گروگان های امریکایی از دریای عمان ؛ وارد ایران شدند اما در طبس گرفتار طوفان شن شدند و عملیات همان اول پایان یافت برژنسکی حال کارتر را اینگونه توصیف می کند : کارتر سرش را میان دو دستش گرفت و چند ثانیه روی میز گذاشت ؛ فوق العاده دلم برایش سوخت.

تصرف سفارت آمریکا در تهران و به گروگان گرفتن ۶۶ دیپلمات آمریکایی در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ آغاز گردید و در ۳۰ دی ۱۳۵۹ با پذیرش قرارداد الجزایر از سوی دولت‌های ایران و آمریکا و آزادی گروگانها پایان یافت.

خواندن 2740 دفعه
شما اینجا هستید: صفحه اصلی