پل شناورِ P.M.P

درجنگ هشت ساله ايران و عراق، آنچه در منطقه جنوب براي ایران حائز اهميت بود و در عمليات نيز نقش حياتي ايفا مي كرد، چگونگي عبور نيروها و تجهيزات از رودخانه هايي چون كارون، نيسان، كرخه و... بود. چرا كه گذر از اين رودخانه ها با تجهيزات نظامي، آن هم بدون معبر ناممكن مي نمود.يكي از ابعاد ناشناخته و مهجور مانده بزرگترين عمليات جنگي و آفندي ايران يعني عملیات بيت المقدس، عبور رزمندگان جان بركف ارتش اسلام و تجهيزات، ادوات، خودروها و جنگ افزارهاي غول پيكر از رود پرتلاطم كارون براي پيشروي و رسيدن به خرمشهر و عقب راندن دشمن بود. اما اين مهم، چگونه صورت گرفت؟ پاسخ را بايد در پل هاي «پي .ام .پي» جست وجو كرد. پل هاي شناوري كه در آن مقطع حساس از جنگ، توسط مهندسان توانمند و متعهد نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي و سپاه پاسداران و جهاد سازندگي  در اصطلاح فني «روانه» يا همان «نصب» شدند.   

 

    پل هاي «پي. ام .پي» چيست؟


پل هاي «پي. ام .پي» در نوع خود پل هايي سريع و هجومي هستند و كاربرد آنها تنها مختص زمان جنگ نيست، گرچه در زمان جنگ پل هاي ديگري نيز مورد استفاده قرار گرفتند، اما اين پل ها به دليل خصوصيات ويژه شان، درجه نخست اهميت را دارا بودند. اين پل ها «از ويژگي عبور و مرور دو طرفه به دليل دو صفحه بودن برخوردار بودند و محدوديتي از اين حيث نداشتند.» البته پل هاي «پي .ام. پي» يك نقطه ضعف كوچك هم دارند، آن هم در صورتي كه طولشان مثلاً اگر از 227 متر به 380متر افزايش پيدا كند، توان تحمل بار آنها تا حدود زيادي كاهش مي يابد. همچنين اين پل ها را مي توان از طريق هليكوپتر نيز هدايت كرد، به اين شكل كه با بستن به هليكوپتر در ساحل قابل كنترل هستند. در عمليات فتح المبين ابتدا در شوش، در محلي به نام «سيد خلف» پل هايي به نام «پل ام 4» نصب شد و همچنين در محلي به نام شمريه، اما اين پل ها امكان عبور دادن تجهيزات سنگين مانند تانك و نفربر را نداشتند. درحالي كه پل هاي «پي. ام .پي» اين امكان را دارند. ضمن اينكه پل هاي «پي. ام .پي» را مي توان در مدت زمان نيم ساعت تا شعاع 227 متري روانه (نصب) كرد كه از جمله امتيازهاي آن است. در صورت نصب صحيح اين پل های «پي. ام .پي»، مي توان باري در حدود 60 تن را از آن عبور داد. توان استقامتي اين پل ها بسیار بالاست به گونه اي كه در عمليات بيت المقدس براي عبور تانك ها از رودخانه خروشان كارون، پل های «پي. ام .پي» نقش اساسي داشته اند. قرارگاه كربلا تمام امور مربوط به مهندسي لشكرها (مهندسی رزمی) اعم از مين برداري، پاك كردن معابر، هدايت تمامي وسايل سنگين مهندسي، زدن سنگرها و خاكريزها ونصب پل هاي «پي. ام .پي» را به عهده داشته است. در عمليات آفندي بيت المقدس كه منجر به آزادسازي خرمشهر شد و در نهايت 5400 كيلومتر مربع از خاك كشور ایران از چنگال بعثيون رهايي يافت، عمليات عبور از رودخانه كارون بدون نصب پل هاي «پي. ام .پي» غيرممكن بود.

 

    نحوه روانه كردن پل هاي «پي.ام.پي»


هر پل «پي.ام.پي» از تعدادي صفحه تشكيل شده است. هر صفحه سوار بر يك خودرو مي شود و مثل يك آكاردئون به هم بسته شده اند. اين خودروها زماني كه در شيب رودخانه قرار گرفتند، با خارج شدن ضامن نگهدارنده پل ها، آنها را در ساحل رودخانه رها مي كنند. البته پيش از اين رها كردن متوالي و به ترتيب پل ها، بايد ارزيابي دقيقي از منطقه جغرافيايي و ابعاد رودخانه انجام شود و اصول كارشناسي در روانه كردن و نصب اين پل هاي شناور مدنظر قرار گيرد. وقتي اين صفحه ها (پل ها) در امتداد وموازات ساحل قرار گرفتند، يك سر آنها به خودرو بسته و سر ديگر به سوي ساحل مقابل برده مي شود. در روانه كردن پل ها بايد به اين نكته نيز توجه داشت كه گاه به دليل عدم تناسب يا به عبارت بهتر تفاوت صفحه اول اين پل ها با صفحات مياني بايد در تعادل آنها با هم نيز تمهيداتي انديشيد. بايد اين اختلاف را كم كرد تا مقاومت پل بالاتر رود وبتوان به خوبي از آن سود جست. براي كاهش اين تفاوت نيز بايد محاسبات دقيق و كارشناسي روي ويژگي رودخانه مورد نظر براي نصب پل صورت گيرد. ضمن اينكه در آن زمان پل هايي كه در اختيار نيروهاي ایرانی بود، توليد كشور شوروي سابق بودند. كشوري كه خود از اين پل ها در عمليات هاي نظامي استفاده مي كرد، اما نه در رودخانه اي خروشان چون كارون، بلكه در رودخانه ها و آب هايي كه سر راه تهاجم به اروپاي غربي بودند كه جغرافياي آنها به كل با موقعيت كارون متفاوت بود. مهندسان قرارگاه عملياتي كربلا در واقع از تنها امكاني كه براي عبور از كارون در اختيار داشتند، هوشيارانه استفاده كردند وآنها را مطابق با نياز خود كاربردي كردند. جداي ازاين، نيروهاي ايراني در حمل و نقل پل ها نيز با مشكلات متعددي دست و پنجه نرم كردند. اين پل ها به دليل حجم و ابعاد چشمگير، قابل استتار نبودند و بايد به گونه اي به محل مورد استفاده رسانده مي شدند كه از چشمان دشمنان و نيروهاي نفوذي پنهان مي ماندند. «انتقال 1200 متر پل «پي.ام.پي» از دزفول به دارخوين در يك مسافت 250 كيلومتري با آن ابعاد غيرمتعارف پل ها و محمول بر 300 خودروي كراس غول پيكر و به دور از چشم ستون پنجم دشمن و در شب هاي تاريك و استتار اين حجم عظيم پل در محل، خود بيان كننده عظمت عمليات بيت المقدس است.» جالب اينجاست كه بدانيد پل هاي مزبور نه به شكل كاملاً نو و آكبند كه با وجود آسيب ديدگي هايي در اختيار ما بود! به اين معني كه مهندسان ايراني در كنار همه اين مشكلات، بايد در ترميم و مرمت اين پل ها، پيش از استفاده نيز همت مي گماشتند.(نکته: ساخت اين پل ها با مركزيت قرارگاه خاتم الانبياء در كشور ایران تولید می شود)

 

عراق و پل هاي «پي.ام.پي»


نیروهای ایرانی در مناطق متعددي چون سوسنگرد، بستان، نيسان و به خصوص طي عمليات هاي بيت المقدس و فتح المبين استفاده هاي اساسي از اين پل ها كردند كه نتايج قابل توجهي را در پي داشتند، نتايجي چون فتح خرمشهر و... اما پل هاي «پي.ام.پي» جدا از اين كه مورد استفاده ما بودند، از سوي نيروهاي بعث نيز كاربرد داشتند. عراق در منطقه «مارد» اين پل ها را زد و با عبور از آن، موفق شد آبادان را محاصره كند. اما زماني كه مجبور به عقب نشيني شد، اين پل ها طي درگيري ها منفجر شدند و تعدادي از آنها به غنيمت نیروهای ایران درآمدند. عراق همچنين در منطقه ذوالفقاريه در آبادان نيز اين پل ها را نصب كرد، اما موفق به استفاده از آنها نشد. همچنين در عمليات طريق القدس نيز عراق روي نيسان اين پل ها را زد (حدودا 50-40 عدد) در كل عراق، تعداد محدودي از اين پل ها را در قياس با نيروهاي ایرانی روانه كرد و استفاده از آنها نيز حداقل در بلندمدت براي دشمن منافعي را در بر نداشت.

 

خواندن 3059 دفعه
شما اینجا هستید: صفحه اصلی