سوره بقره آیه 190 و 191 و 192 و 193

سوره بقره  آیه 190 و 191 و 192 و 193

سوره بقره  آیه 190 و 191 و 192 و 193

 

(190)و قاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونكم و لا تعتدوا ان الله لا یحب المعتدین (191)  و اقتلو هم حیث ثقفتموهم و اخرجوهم من حیث اخرجوكم و الفتنة اشد من القتل و لا تقا تلو هم عند المجسد الحرام حتی یقاتلوكم فیه فان قاتلوكم فاقتلوهم كذلك جزاء الكافرین(192) فان انتهوا فان الله غفور رحیم (193) وقاتلوهم حتی لاتکون فتنه و یکون الدین لله ...

 

ترجمه:  (190) با كسانی كه با شما جنگ می كنند در راه خدا بجنگید و تعدی مكنید زیرا خدا تعدیكنندگان را دوست ندارد. (191) هر جا كه آن ها را بیابید، بكشید و از آن جا كه شما را رانده اند، برانید شان كه فتنهاز قتل بدتر است و در مسجد الحرام با آن ها مجنگید مگر آن كه با شما بجنگند و چون با شماجنگیدند بكشیدشان كه این است پاداش كافران. (192) و اگر باز ایستادند، خدا آمرزنده و مهربان است.

 

 

شان نزول : ایه ی 190 اولین ایه ای بود که درباره ی جنگ با دشمنان اسلام نازل شد و پس از نزول این ایه پیغمبر اکرم ص با انها که از در پیکار در امدند پیکار کرد و نسبت به انان که پیکار نداشتند خودداری میکرد ، و این ادامه داشت تا دستور اقتلوا المشرکین که اجازه پیکار با همه ی مشرکین را می داد نازل گشت.

تفسیر : در این ایه قران ، دستور مقاتله و مبارزه با کسانی که شمشیر به روی مسلمانان میکشیدند صادر کرده ، می فرماید : « با کسانی که با شما میجنگند در راه خدا پیکار کنید » (و قاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونكم ) تعبیر به فی سبیل الله هدف اصلی جنگ ها اسلامی را روشن می سازد که جنگ در منطق اسلام هرگز بخاطر انتقام جویی یا جاه طلبی یا کشور گشایی یا به دست اوردن غنایم نیست. همین هدف در تمام ابعاد جنگ اثر میگذارد ، کمیت و کیفیت جنگ ، نوع سلاح ها ، چگونگی رفتار با اسیران ، را به رنگ فی سبیل الله در می اورد. سپس قران توصیه به رعایت عدالت ، حتی در میدان جنگ و در برابر دشمنان کرده و می فرماید «از حد تجاوز نکنید» (و لا تعتدوا ) « چرا که خداوند ، تجاوزکاران را دوست نمی دارد » (ان الله لا یحب المعتدین )

اری ! هنگامی که جنگ برای خدا و در راه خدا باشد ، هیچگونه تعدی و تجاوز ، نباید در ان باشد، و درست به همین دلیل است که در جنگ های اسلامی _ بر خلاف جنگ ها عصر ما _ رعایت اصول اخلاقی فراوانی توصیه شده است ، مثلا افرادی که سلاح به زمین بگذارند ، و کسانی که توانایی جنگ را از دست داده اند ، یا اصولا قدرت بر جنگ ندارند ، همچون مجروحان ، پیرمردان ، زنان و کودکان نباید مورد تعدی قرار بگیرند ، باغستان ها و گیاهان و زراعتها را نباید از بین ببرند ، و از مواد سمی برای زهرالود کردن ابهای اشامیدنی دشمن (جنگ شیمیایی و میکروبی) نباید استفاده کنند.

 

ایه 191_ این ایه که دستور ایه قبل را تکمیل میکند ، با صراحت بیشتری سخن میگوید ، میفرماید : « انها ( همان مشرکانی که از هیچ گونه ضربه زدن به مسلمین خودداری نمی کردند ) را هرکجا بیابید به قتل برسانید و از انجا که شما را بیرون ساختند (مکه) انها را بیرون کنید » چرا که این یک دفاع عادلانه و مقابله به مثل منطقی است. (و اقتلوهم حیث ثقفتموهم و اخرجوهم من حیث اخرجوكم ) سپس می افزاید : « فتنه از کشتار هم بدتر است » (و الفتنة اشد من القتل )

فتنه به معنی قرار دادن طلا در اتش ، برای ظاهر شدن میزان خوبی ان از بدی است. از انجا که ایین بت پرستی و فسادهای گوناگون فردی و اجتماعی مولود ان ، در سرزمین مکه رایج شده بود ، و حرم امن خدا را الوده کرده بود و فساد ان از قتل و کشتار هم بیشتر بود ایه ی مورد بحث میگوید : « بخاطر ترس از خونریزی ، دست از پیکار با بت پرستی بر ندارید که بت پرستی از قتل بدتر است» سپس قران به مساله ی دیگری در همین رابطه اشاره کرده می فرماید : « مسلمانان باید احترام مسجد الحرام را نگهدارند ، و این حرم امن الهی باید همیشه محترم شمرده شود ، و لذا «با انها (مشرکان) نزد مسجد الحرام پیکار نکنید ، مگر ان که انها در انجا با شما بجنگند » (و لا تقا تلو هم عند المجسد الحرام حتی یقاتلوكم فیه ) « ولی اگر انا با شما در انجا جنگ کردند ، انها را به قتل برسانید ، چنین است جزای کافران » (فان قاتلوكم فاقتلوهم كذلك جزاء الكافرین ) چراکه وقتی انها حرمت این حرم امن را بشکنند دیگر سکوت در برابر انان جایز نیست. و باید پاسخ محکم به انان داده شود تا از قداست و احترام حرم امن خدا هرگز سوء استفاده نکنند.

 

ایه 192_ ولی از انجا که اسلام همیشه نیش و نوش و انذار و بشارت را با هم می امیزد تا معجون سالم تربیتی برای گنهکاران فرتهم کند در این ایه راه بازگشت را به روی انها گشوده می فرماید : « اگر ( دست از شرک بردارند ) و از جنگ خودداری کنند ، خداوند غفور و مهربان است » (فان انتهوا فان الله غفور رحیم )

 

ایه 193 _ در این ایه به هدف جهاد در اسلام اشاره کرده می فرماید : « با انها پیکار کنید تا فتنه از میان برود » (وقاتلوهم حتی لاتکون فتنه) « و دین مخصوص خدا باشد» (و یکون الدین لله )

 

منبع : برگزیده تفسیر نمونه ؛ زیر نظر استاد محقق ایه الله مکارم شیرازی؛ جلد اول ؛ صفحه 172

 

سوره بقره  آیه 190 و 191 و 192 و 193

 

(190)و قاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونكم و لا تعتدوا ان الله لا یحب المعتدین (191)  و اقتلو هم حیث ثقفتموهم و اخرجوهم من حیث اخرجوكم و الفتنة اشد من القتل و لا تقا تلو هم عند المجسد الحرام حتی یقاتلوكم فیه فان قاتلوكم فاقتلوهم كذلك جزاء الكافرین(192) فان انتهوا فان الله غفور رحیم (193) وقاتلوهم حتی لاتکون فتنه و یکون الدین لله ...

 

ترجمه:  (190) با كسانی كه با شما جنگ می كنند در راه خدا بجنگید و تعدی مكنید زیرا خدا تعدیكنندگان را دوست ندارد. (191) هر جا كه آن ها را بیابید، بكشید و از آن جا كه شما را رانده اند، برانید شان كه فتنهاز قتل بدتر است و در مسجد الحرام با آن ها مجنگید مگر آن كه با شما بجنگند و چون با شماجنگیدند بكشیدشان كه این است پاداش كافران. (192) و اگر باز ایستادند، خدا آمرزنده و مهربان است.

 

 

شان نزول : ایه ی 190 اولین ایه ای بود که درباره ی جنگ با دشمنان اسلام نازل شد و پس از نزول این ایه پیغمبر اکرم ص با انها که از در پیکار در امدند پیکار کرد و نسبت به انان که پیکار نداشتند خودداری میکرد ، و این ادامه داشت تا دستور اقتلوا المشرکین که اجازه پیکار با همه ی مشرکین را می داد نازل گشت.

تفسیر : در این ایه قران ، دستور مقاتله و مبارزه با کسانی که شمشیر به روی مسلمانان میکشیدند صادر کرده ، می فرماید : « با کسانی که با شما میجنگند در راه خدا پیکار کنید » (و قاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونكم ) تعبیر به فی سبیل الله هدف اصلی جنگ ها اسلامی را روشن می سازد که جنگ در منطق اسلام هرگز بخاطر انتقام جویی یا جاه طلبی یا کشور گشایی یا به دست اوردن غنایم نیست. همین هدف در تمام ابعاد جنگ اثر میگذارد ، کمیت و کیفیت جنگ ، نوع سلاح ها ، چگونگی رفتار با اسیران ، را به رنگ فی سبیل الله در می اورد. سپس قران توصیه به رعایت عدالت ، حتی در میدان جنگ و در برابر دشمنان کرده و می فرماید «از حد تجاوز نکنید» (و لا تعتدوا ) « چرا که خداوند ، تجاوزکاران را دوست نمی دارد » (ان الله لا یحب المعتدین )

اری ! هنگامی که جنگ برای خدا و در راه خدا باشد ، هیچگونه تعدی و تجاوز ، نباید در ان باشد، و درست به همین دلیل است که در جنگ های اسلامی _ بر خلاف جنگ ها عصر ما _ رعایت اصول اخلاقی فراوانی توصیه شده است ، مثلا افرادی که سلاح به زمین بگذارند ، و کسانی که توانایی جنگ را از دست داده اند ، یا اصولا قدرت بر جنگ ندارند ، همچون مجروحان ، پیرمردان ، زنان و کودکان نباید مورد تعدی قرار بگیرند ، باغستان ها و گیاهان و زراعتها را نباید از بین ببرند ، و از مواد سمی برای زهرالود کردن ابهای اشامیدنی دشمن (جنگ شیمیایی و میکروبی) نباید استفاده کنند.

 

ایه 191_ این ایه که دستور ایه قبل را تکمیل میکند ، با صراحت بیشتری سخن میگوید ، میفرماید : « انها ( همان مشرکانی که از هیچ گونه ضربه زدن به مسلمین خودداری نمی کردند ) را هرکجا بیابید به قتل برسانید و از انجا که شما را بیرون ساختند (مکه) انها را بیرون کنید » چرا که این یک دفاع عادلانه و مقابله به مثل منطقی است. (و اقتلوهم حیث ثقفتموهم و اخرجوهم من حیث اخرجوكم ) سپس می افزاید : « فتنه از کشتار هم بدتر است » (و الفتنة اشد من القتل )

فتنه به معنی قرار دادن طلا در اتش ، برای ظاهر شدن میزان خوبی ان از بدی است. از انجا که ایین بت پرستی و فسادهای گوناگون فردی و اجتماعی مولود ان ، در سرزمین مکه رایج شده بود ، و حرم امن خدا را الوده کرده بود و فساد ان از قتل و کشتار هم بیشتر بود ایه ی مورد بحث میگوید : « بخاطر ترس از خونریزی ، دست از پیکار با بت پرستی بر ندارید که بت پرستی از قتل بدتر است» سپس قران به مساله ی دیگری در همین رابطه اشاره کرده می فرماید : « مسلمانان باید احترام مسجد الحرام را نگهدارند ، و این حرم امن الهی باید همیشه محترم شمرده شود ، و لذا «با انها (مشرکان) نزد مسجد الحرام پیکار نکنید ، مگر ان که انها در انجا با شما بجنگند » (و لا تقا تلو هم عند المجسد الحرام حتی یقاتلوكم فیه ) « ولی اگر انا با شما در انجا جنگ کردند ، انها را به قتل برسانید ، چنین است جزای کافران » (فان قاتلوكم فاقتلوهم كذلك جزاء الكافرین ) چراکه وقتی انها حرمت این حرم امن را بشکنند دیگر سکوت در برابر انان جایز نیست. و باید پاسخ محکم به انان داده شود تا از قداست و احترام حرم امن خدا هرگز سوء استفاده نکنند.

 

ایه 192_ ولی از انجا که اسلام همیشه نیش و نوش و انذار و بشارت را با هم می امیزد تا معجون سالم تربیتی برای گنهکاران فرتهم کند در این ایه راه بازگشت را به روی انها گشوده می فرماید : « اگر ( دست از شرک بردارند ) و از جنگ خودداری کنند ، خداوند غفور و مهربان است » (فان انتهوا فان الله غفور رحیم )

 

ایه 193 _ در این ایه به هدف جهاد در اسلام اشاره کرده می فرماید : « با انها پیکار کنید تا فتنه از میان برود » (وقاتلوهم حتی لاتکون فتنه) « و دین مخصوص خدا باشد» (و یکون الدین لله )

 

منبع : برگزیده تفسیر نمونه ؛ زیر نظر استاد محقق ایه الله مکارم شیرازی؛ جلد اول ؛ صفحه 172

 

خواندن 5175 دفعه

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

شما اینجا هستید: صفحه اصلی کلام نور جهاد و شهادت در قرآن سوره بقره آیه 190 و 191 و 192 و 193