شهرستان دزفول

شهرستان دزفول (0)

شهرستان دزفول در شمال استان خوزستان واقع شده و از شمال غرب به شهرستان اندیمشک، از غرب به شهرستان شوش، از جنوب به شهرستان شوشتر و از شرق به شهرستان مسجد سلیمان، از شمال شرق به بخش کمی از استان چهار محال و بختیاری و از شمال به استان لرستان محدود می شود. شهرستان دزفول از مناطق پر جمعیت استان خوزستان به حساب می آید و مرکز آن شهر دزفول است. اکثر مردم دزفول شیعه دوازده امامی اند و به گویش دزفولی تکلم می کنند که از گویش های باستانی فارسی به شمار می رود و در آن ریشه های فراوانی از پارسی میانب دیده می شود. از گویش مردم شهرهای دزفول و شوشتر با نام گویش خوزی نیز یاد شده است که ویژه این دو شهر است و ناهمگونی های زیادی با گویش های لری و بختیاری دارد. کشاورزی پیشه بیشتر مردم روستاهای دزفول است. دشت پربار دزفول و گذر رودخانه های پر آبی مانند دز و کرخه سبب شده که بیشتر فراورده های کشاورزی مانند گندم، جو، برنج، بنشن، گیاهان روغنی، یونجه، تره بار، چغندر و مرکبات گوناگون به ویژه پرتقال در این گستره به دست آید. فرآورده های چوبی، نمد مالی، گیوه دوزی، سبد بافی، خراطی، نازک کاری چوب از قبیل شمعدان، چوب لباسی و نمکدان از جمله صنایع دستی مردم شهرستان دزفول به شمار می آید. دزفول یک فرودگاه دارد که کاربرد آن بیشتر نظامی است. این شهر به شبکه راه آهن سراسری وصل نیست و مردم برای مسافرت با قطار از ایستگاه راه آهن شهرستان اندیمشک استفاده می کنند. از اماکن مذهبی دزفول می توان به آرامگاه حزقیل نبی(ع) پدر دانیال نبی(ع)، بقعه امام زاده رودبند و نیز امام زاده سبز قبا برادر تنی امام رضا(ع) و همچنین بقعه محمد بن جعفر طیار اشاره کرد.

 

در تاریخ 31 شهریور 1359 هواپیماهای عراقی در نخستین روز جنگ به پایگاه چهارم شکاری دزفول موسوم به پایگاه وحدتی حمله کردند و اولین موشک در 19 مهرماه 1359 به این شهرستان اصابت کرد. در طول جنگ شهر دزفول، 174 بار مورد حمله موشکی قرار گرفت.جو فرهنگی و مذهبی و نزدیکی به مناطق نبرد باعث شد بسیاری از فرماندهان جنگ نظیر همت، دستواره، مهدی و حمید باکری، باقری، رئوفی و رشید به همراه خانواده خود در این شهرستان زندگی کنند. تیپ 7 ولیعصر(عج) یگان مهم رزمی این شهرستان است که در دوران جنگ تشکیل شد و در جریان عملیات ها حضور موفقی داشت.

 


۞ شـهر دزفـول

شهر دزفول مرکز شهرستان دزفول است و فاصله این شهر از اندیمشک 10 کیلومتر و تا شوش 26 کیلومتر است. «دزپل» یا «دژپل» را در اصطلاح محلی دزفیل یا دژپیل گویند و معرب آن دسفول است و به همین علت نام محلی این شهر به گویش دزفولی (شبیه به فارسی دری و لری بختیاری) «دسفیل » می باشد. دزفول در زمان ساسانیان هم زمان با ساختن پل در کنار آن بر روی دز(به منظور برقراری ارتباط بین پایتخت جدید یعنی جندی شاپور و شوشتر) بنا شده است. دز به معنی قلعه می باشد و احتمالا نام دزفول یا دز پل از همان پل مشق شده است. شهر دزفول بر روی تپه ای به ارتفاع 210 متر از رودخانه بنا شده و سرداب های عمیق دارد. مردم ساکن جندی شاپور پس از ویرانی این شهر توسط الوار به کناره رود دز مهاجرت و بنای شهر دزفول کنونی را پایه ریزی کردند. دزفول از هجوم مغول محفوظ ماند. مهم ترین اثر تاریخی دزفول پل قدیم است که شاپور دوم ساسانی به کمک اسیران رومی آن را بر روی رود دز بنا کرد و به همین دلیل به پل رومی نیز مشهور است. همچنین قلعه ای نیز برای حفاظت از آن عمارت احداث کرد که اکنون در محل قدیمی آن محله ای به نام قلعه وجود دارد. امام زاده سبزقبا، ایوان کرخه و شهر باستانی جندی شاپور در 10 کیلومتری دزفول نیز از جمله اماکن تاریخی دزفول است.

 

با آغاز جنگ، دزفول یکی از شهرهایی بود که به شدت مورد حمله قرار گرفت و در نخستین روز جنگ پایگاه چهارم شکاری دزفول موسوم به پایگاه وحدتی بمباران شد. در طول جنگ دشمن با بمب و موشک های 9 متری «فراگ» و «اسکاد – بی » بارها به شهر دزفول حمله کرد به طوری که شهر دزفول به «بلد الصواریخ» یعنی شهر موشک ها مشهور شد. شهری که تا آن زمان زخم 174 موشک و 1064 گلوله توپ دشمن را به جان خریده و همچنان پا بر جا و استوار بود. در سال های دفاع مقدس نماز جمعه با شکوه دزفول به امامت سید مجدالدین قاضی دزفولی و حضور رزمندگان و پذیرایی مردم مقاوم آن دیار بعد از نماز جمعه در ایستگاه های صلواتی، فراموش نشدنی است. با تشکیل ستادهای بسیج مردمی با محوریت مساجد این شهر به خصوص مسجد نجفیه، داوطلبان ضمن آموزش نظامی، به کمک رسانی به آسیب دیدگان و بازسازی منازل مسکونی نیز می پرداختند.

 

بخشی از ابتدای جاده دزفول–دهلران که از سه راهی دهلران در جنوب اندیمشک آغاز می شود و تا شهر دهلران در شهر ایلام ادامه دارد، دارای عرض زیاد و آسفالت مخصوصی است و از آن به عنوان یک باند فرود اضطراری استفاده می شود. ارتش عراق برای هجوم به شهرستان دزفول از این جاده استفاده بسیاری کرد و با اتکا بر آن فاصله 80 کیلومتری مرز تا پل نادری را در 4 روز طی کرد. دزفول که در طول دفاع مقدس میزبان همیشگی خیل عظیم رزمندگان بود در عملیات فتح المبین به عنوان عقبه تدارکاتی مورد استفاده زیادی قرار گرفت و رادیو جبهه نیز برای روحیه بخشی به رزمندگان توسط جوانان دزفول راه اندازی و به اجرای برنامه می پرداخت. اکنون از شهر دزفول به پاس مقاومت و تقدیم بیش از 2600 شهید، به عنوان شهری نمونه یاد می شود.

 


 

منابع:

↑ کتاب اطلس جغرافیای حماسی 1 (خوزستان در جنگ) صفحه 239 – 240 – 241 - 242

 

شما اینجا هستید: صفحه اصلی سرزمین نور مناطق عملیاتی جنوب شهرستان دزفول