محاصره آبادان

شکست محاصره آبادان به نبردی در اوایل جنگ ایران و عراق اشاره دارد که در پی عملیات بزرگ ثامن الائمه منجر به شکست محاصره شهر آبادان و آزادسازی بیش از ۱۵۰ کیلومتر مربع از خاک ایران شد. پس از سقوط خرمشهر عراق تلاش کرد تا از طریق شرق کارون و شمال بهمن شیر ، آبادان را اشغال کند که با این وضعیت آبادان در یک محاصره 330 درجه ای قرار می گرفت. در تاریخ 18/07/1359 هـ.ش ارتش متجاوز عراق با عبور از رود کارون و احداث دو پل شناور در منطقه مارد و سلمانیه موفق گردید تا نیروهای خود را برای تسخیر شهر ابادان به شرق کارون اعزام کند همچنین در این تاریخ با قطع جاده ارتباطی آبادان به اهواز ؛ مسافرین و مردمی را که از ابادان در حال خارج شدن بودند به اسارت خود در آوردند و در تاریخ 19/07/1359 نیز اقدام به قطع جاده ارتباطی ابادان به ماهشهر نمودند و با عبور از این جاده و رسیدن به شمال آبادان و ساحل شمالی بهمنشیر که یکی از دو رودخانه ای است که ابادان را محصور نموده اند موفق شدند این شهر را محاصره نمایند . در این محاصره که زاویه ای 270درجه را تشکیل میداد مردم برای خروج از شهر دچار مشکلات زیادی شدند اما تعداد زیادی از مردم نیز برای مقاومت در مقابل دشمن در شهر ماندند تا دشمن موفق به تسخیر شهر نشود اما نیروهای مدافعِ ابادان که هیچگونه سلاح موثر نظامی در اختیار نداشت و در واقع سلاح های موجود تنها بدرد یک جنگ خیابانی میخورد نه نبردی در مقابل ارتش تا بن دندان مسلح ارتش عراق ؛ ولی مردم و نیروهای (اکثر غیر حرفه ای و غیر نظامی) موجود در شهر با تمام توان و با تکیه بر آموزه های دینی در مقابل دشمن صف ارائی کردند.[نیازمند منبع]

در ان روزها پس از برکناری بنی صدر از فرماندهی کل قوا، امکان همکاری مشترک سپاه و ارتش میسر شد. فرمان امام ( ره ) مبنی بر آزاد سازی آبادان «حصر آبادان باید شکسته  شود»علاوه بر جنبه نظامی، جنبه شرعی نیز پیدا کرد و نیروهای مسلح تمام توان و قوای خود را در این راه  صرف نمودند در وضعیت جدیدی که بوجود امده بود سپاه طرحی را که کامل کرده بود به شورا عالی دفاع ارائه و آن را به تصویب رساند. این طرح سرانجام در ساعت یک بامداد 05/07/1360 با نام عملیات ثامن الائمه (ع) و با رمز «نصر من الله و فتح القریب» در سه محور دارخوین، فیاضیه و جاده آبادان - ماهشهر به اجرا درآمد. در این عملیات ۱۶ گردان از سپاه، ۱۳ گردان از ارتش و یک گردان از ژاندارمری به مصاف حدود ۳۰ گردان دشمن رفتند که تا ساعت ۱۴ ضمن شکستن محاصره آبادان، دو جاده مهم آبادان - اهواز و آبادان - ماهشهر را آزاد کردند. گفته می‌شود شهید حاج داود کریمی از فرماندهان مشهور جنگ، طراح اصلی طرح شکست محاصره آبادان بوده است.شکستن محاصره ی آبادان به اندازه ای برای صدام سنگین و دردناک بود که بعد از عملیات، دستور تیرباران هفت نفر از فرماندهانِ ارشدش را صادر کرد و شخصا فرمانده لشکر سوم عراق را کشت. [نیازمند منبع]

 

شکست حصر آبادان در ادبیات جهاد و شهادت

این عملیات حماسی، نام ثامن الائمه علیه السلام را بر خود آذین بسته است.عزم سلحشورانه دلیران وطن، لحظه به لحظه، شور نینوایی را طنین می دهد و آبادان خوب می داند که فاصله ای تا رهایی نمانده. سال 1360 است و تقویم حماسه و دفاع، پنجمین روز مهرش را با شکوهی به یاد ماندنی، گشوده. رایحه خوش رهایی، مشام جبهه های جنوب را پر کرده و مردمان بی پناه آبادان را در سرودی انقلابی به وجد آورده است. در پنجم مهر حصارهای زمینی شکسته شد . ایران، آزادگی و آزادی را با تلفیقی انقلابی تصاحب کرد؛ ولی پیام پنجم مهر و عملیات ثامن الائمه در طول زمان ها، این است که دشمن به هیچ قیمتی نباید بر حریم اسلام، حد زند و حصاری را بر گستره لایتناهی دین ترسیم کند. این است پیام شهدای دفاع. این است رسالت ما وارثان آزادی.

این بار، ارتش و سپاه، این دو رودِ توفانی و خروشان، با هم گره خوردند و در بستری به وسعتِ دریا، هیچ سنگی را به حالِ خود وا نگذاشتند.دشت، به وسعتِ 150 کیلومتر، زنجیر می گُسست و ثامن الائمه علیه السلام ، اولین عملیات گسترده و وسیعِ جنگ دانسته شد. فریاد، شب را پرده پرده می درید. رمزِ مقدسِ «نصَرُّ مِنَ اللّه وَ فَتْحٌ قَریبْ» زبانزد ذراتِ معطر هوا بود. خشم یک ساله ایران، از خراسان لبریز شده بود و پیشانی مبارکِ اخترِ هشتم، بر سلسله جبالِ جهاد می تابید. رویِ در و دیوار شهر، دمادم گلِ لاله می رویید و بی سیم ها 42 ساعت بعد، خبری را سرمستانه، خاکریز به خاکریز می بردند... این چنین شد که ذوالفقارِ بُرنده خمینی، خاک را که تشنه خونِ متجاوز بود، سیراب کرد.

 

عملیات های ایران برای دفاع از ابادان

عملیات کوی ذوالفقاری : این عملیات در تاریخ ۹ مهر ۱۳۵۹ با هدف عقب راندن ارتش عراق از جزیره آبادان صورت گرفت.

عملیات جاده ماهشهر : این عملیات در تاریخ ۳ آبان ۱۳۵۹ با هدف عقب راندن ارتش عراق از منطقه اشغالی شرق کارون صورت گرفت.

عملیات سه راهی آبادان : این عملیات در تاریخ ۱۹ آذر ۱۳۵۹ با هدف گسترش مواضع ایران در شمال آبادان صورت گرفت.

عملیات توکل : این عملیات در تاریخ ۲۰ دی ۱۳۵۹ با هدف عقب راندن ارتش عراق تا نوار مرزی صورت گرفت.

عملیات تپه‌های مدن : این عملیات در تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۶۰ با هدف آزادسازی تپه‌های مدن صورت گرفت.

عملیات فرمانده کل قوا : این عملیات در تاریخ ۲۱ خرداد ۱۳۶۰ با هدف عقب راندن ارتش عراق از جنوب سلمانیه صورت گرفت. این عملیات زمینه بسیار موثری برای طراحی و اجرای عملیات شکست حصر آبادان فراهم کرد.

عملیات شهید چمران : این عملیات در تاریخ ۴ مرداد ۱۳۶۰ با هدف آزادسازی جاده آبادان – ماهشهر صورت گرفت.

عملیات ثامن الائمه(ع) (شکست محاصره آبادان) : این عملیات در تاریخ ۵ مهر ۱۳۶۰ با هدف شکست حصر آبادان و عقب راندن نیروهای عراقی به غرب کارون در منطقه شمال آبادان صورت گرفت.

خواندن 2752 دفعه