قرارداد 1975 الجزایر

عهدنامه ۱۹۷۵الجزایر ؛ پیمان ۱۹۷۵الجزایر

پیمان‌نامه ۱۹۷۵ الجزایر ؛ قراردادی میان کشورهای ایران و عراق با وساطت الجزایر است . موضوع اين قرارداد رفع اختلافات مرزي ايران و عراق مي‌باشد ، همچنین این قرارداد در مجالس قانون گذاري دو كشور به تصويب رسيد. اعلاميه و قرارداد الجزاير كه با ميانجيگري «هواري بومدين» رئيس جمهور الجزاير و حضور او در گفتگو‌هاي طرفين ايجا شد . در مرحله اول ، طرفین (ایران و عراق) بر اصولی توافق کردند و اعلامیه ای صادر کردند پس از صدور اعلاميه ؛ طي نشستي در سطح وزيران امورخارجه دو كشور(عباسعلی خلعتبری و سعدون حمادی)، عهدنامه ی مرزي1975 يا قرارداد الجزاير را با پروتكل‌هاي زير امضاء نمودند:

1-        پروتكل راجع به علامت­گذاري مجدد مرز زميني بين ايران و عراق،

2-        پروتكل راجع به تعيين مرز رودخانه‌هاي بين ايران و عراق،

3-        پروتكل مربوط به امنيت در مرز ايران و عراق،

4-        پروتكل راجع به استفاده از آب رودخانه‌هاي مرزي،

5-        پروتكل راجع به مقررات مربوط به كشتيراني،

6-        پروتكل راجع به تعليق احشام،

7-        پروتكل راجع به كلانتران مرزي،

اين توافقات و قراردادها از همان تاريخ قرارداد لازم­الاجرا شد و در دفتر سازمان ملل متحد تحت عنوان: معاهدات ايران و عراق به ثبت رسيد. نسخه ای از این پیمان هم‌اکنون به عنوان یکی از اسناد سازمان ملل متحد در مقر آن نگهداری می‌شود.

دلیل نامگذاری این قرارداد به الجزایر : این قرارداد به دلیل انتشار اعلامیه مشترک دو کشور در ۱۵ اسفند ۱۳۵۳ (۶ مارس ۱۹۷۵) در الجزیره که پیش‌زمینهٔ امضای پیمان‌نامه شد و میانجی‌گری مقامات الجزایر در تمام مراحل به پیمان الجزایر معروف شد، هرچند محل امضای تمام پیمان‌ها و پیوست‌ها و موافقتنامه‌های مرتبط در بغداد بوده‌است.

بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران در1979م(1357ش) عراق طي محاسبات برنامه‌ريزي شده خود، فرصت را مناسب ديد كه حملات خود را با اهداف متعددي به جمهوري اسلامي ايران شروع كند، صدام­حسين رئيس­جمهوري وقت با نقض قرارداد الجزاير به طور رسمي در شهريور1980 عليه ايران اعلام جنگ كرد.برقراري حاكميت مطلق بر اروندرود، تجزيه خوزستان از ايران، سرنگون كردن دولت ايران، ايفاي نقش ژاندارم منطقه، رهبري جهان عرب، ادعا در مورد جزاري سه گانه ايران، از جمله اهدافي است كه رژيم بعث عراق با نقض قرارداد الجزاير خواهان رسيدن به آن بود و صراحتا اين اهداف و ادعاها در سخنان رهبران عراق مورد تاكيد قرار مي‌گرفت . سرانجام صدام حسین رئیس جمهور عراق در ۲۶ شهریور ۱۳۵۹ معاهده الجزایر را به طور یک‌جانبه فسخ کرد و در ۳۱ شهریور دست به حمله گسترده علیه ایران زد.

صدام حسین پس از جنگ علیه ایران به اشغال کویت در سال ۱۹۹۰ میلادی دست زد که باعث شکل‌گیری اجماعی بین‌المللی علیه کشور عراق شد ، سرانجام با پذيرش قطعنامه ی598 ؛ دو كشور باز بر سر تعهدات خود بر قرارداد الجزاير توافق كردند، صدام اوت1990 با لزوم مبنا قراردادن عهدنامه ی1975 موافقت نمود.

خواندن 2358 دفعه