توپِ و انواع آن

توپ‌های کوهستانی


توپ‌های سبکی که می توان آن‌ها را در مناطق صعب‌العبور حرکت داد.

 

توپ‌های صحرایی


توپ‌هایی که قادر به آتش دوربرد در خط مستقیم هستند و از لوله‌های بلندی برخوردارند. توپ صحرایی یکی از انواع ادوات توپخانه‌ای است که برای استفاده در دشت‌های باز و تهیه آتش پشتیبان مستقیم برای نیروهای خط مقدم طراحی شده است. اصطلاح توپ صحرایی ابتدا برای توصیف توپ‌های کوچکی ابداع شد که می‌شد آن‌ها را همراه ارتش حرکت داده و در حین نبرد (جنگ) جای آن‌ها را تغییر داد. توپ صحرایی در این مفهوم در مقابل توپ‌هایی که به طور ثابت در یک سنگر نصب می‌شدند و معمولاً با نام توپخانه پادگانی یا توپخانه ساحلی شناخته می‌شدند و توپ‌ها و خمپاره‌اندازهای بزرگی قرار می‌گرفت که در جنگ‌های متحرک کاربرد چندانی نداشته و بیشتر برای محاصره‌های طولانی استفاده می‌شدند. ناپلئون بناپارت را می‌توان بهترین استاد کاربرد از این نوع توپ‌های صحرایی دانست. با ادامه تکامل توپخانه رفته‌رفته تقریباً تمامی توپ‌ها در هر اندازه و وزنی قدرت جابجایی با سرعتی قابل قبول را پیدا کردند. به طوری‌که در آغاز جنگ جهانی اول به جز چند مورد استثنائی حتی توپ‌های غول‌آسایی که هنگام محاصره استفاده می‌شدند را می‌شد از طریق ریل یا جاده به حرکت در آورد. در جنگ جهانی دوم حتی توپ‌های عظیم‌الجثه آلمانی هم با استفاده از کشنده‌های بزرگ شنی‌دار یا خطوط ریلی از قدرت جابجایی برخوردار شده بودند. در اواخر جنگ جهانی دوم مشخصات توپ‌های صحرایی و توپ‌های ضدتانک در یکدیگر ادغام شده و بیشتر توپ‌های صحرایی این دوران توانایی شلیک ؛ گلوله‌های زره‌شکاف با سرعت بسیار بالا را داشتند تا هم در نقش آتش پشتیبان و هم در نقش ضد زره و ضدتانک قابل استفاده باشند.از جنگ جهانی دوم به بعد اصطلاح «توپ صحرایی» در تضاد با «توپ هویتزر» قرار گرفت. توپ صحرایی به ادوات توپخانه‌ای دوربردی اشاره داشت که معمولاً با زاویه‌های کم (پایین‌تر از ۴۵ درجه) شلیک می‌کردند و هویتزرها توپ‌هایی بودند که با زاویه‌های حاد و به شکل کمانی شلیک می‌کردند.

 

توپ‌های ضدهوایی


توپ ضد هوایی یکی از انواع ادوات توپخانه‌ای است که برای دفاع در مقابل هواگردها و اهداف پرنده طراحی و ساخته شده‌است. تفاوت اصلی توپ‌های ضدهوایی با دیگر انواع توپ در این است که توپ‌های ضدهوایی به شیوه‌ای نصب شده‌اند که بتوانند به سوی آسمان شلیک کنند و ابزاری برای هدف‌گیری و شلیک سریع به سوی اهداف پرسرعت دارند. این توپ‌ها معمولاً نواخت تیر بالایی دارند و گاهی با دو یا چند لوله ساخته می‌شوند تا بتوانند در کوتاهترین زمان بیشترین حجم آتش را به سوی دشمن شلیک کنند. مهمات توپ‌های ضدهوایی هم معمولا با فیوزهایی که گلوله را در ارتفاع خاصی منفجر می‌کند یا فیوزهای مجاورتی که گلوله را در نزدیکی هدف منفجر می‌کند، ساخته می‌شوند.تکامل سلاح‌های ضدهوایی از حدود سال ۱۹۱۰ آغاز شد یعنی درست زمانی که هواپیماها به سلاحی موثر بدل شدند. در فاصله بین دو جنگ جهانی پیشرفت قابل توجهی در زمینه ساخت مسافت‌یاب‌ها، جستجوگرهای نوری، فیوزهای زمانی و مکانیسم‌های گلوله‌رسانی صورت گرفت و این به ادوات توپخانه‌ای کمک کرد تا به شکل موثرتری با اهداف متحرک سریع درگیر شوند. در جنگ جهانی دوم توپ‌های ضدهوایی اتوماتیک وارد صحنه جنگ شدند. رادارهایی برای رهگیری اهداف پرنده ساخته شدند و فیوزهای مجاورتی با استفاده از امواج رادیویی بسیار کوتاه مهمات توپ‌ها را در نزدیکی هدف منفجر می‌کردند.در سال ۱۹۵۳ نیروی زمینی ارتش آمریکا توپ ضدهوایی ۷۵ میلی‌متری «اسکایزویپر» را با قابلیت شلیک ۴۵ گلوله در دقیقه تولید کرد که هدف‌گیری و کنترل آتش آن را یک سامانه کامپیوتری -راداری بر عهده داشت. اما ورود موشک‌های هدایت‌شونده سطح‌به‌هوا در دهه‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰ مهر پایانی بر فعالیت توپ‌های ضدهوایی سنگین در ارتش‌های پیشرفته بود. آخرین استفاده قابل توجه از توپ‌های سنگین در نقش ضدهوایی به جنگ ویتنام مربوط می‌شد. امروزه بیشتر توپ‌های ضدهوایی توپ‌های اتوماتیکی با کالیبر ۲۰ تا ۴۰ میلی‌متری هستند که به صورت چندلول ساخته شده و معمولا بر روی خودروهای زرهپوش نصب شده و وظیفه دفاع از نیروهای خودی در مقابل هلیکوپترها و هواگردهای کم‌ارتفاع را بر عهده دارند. برخی از توپ‌ها هم قابلیت استفاده ضدهوایی و هم استفاده صحرایی و ضدتانک دارند.

 

توپ‌های ضدتانک: توپ‌هایی معمولاً سبک با قدرت تحرک بالا که برای حمله به تانک‌ها طراحی شده‌اند.

هویتزرها: توپ‌هایی که توانایی شلیک در زاویه‌های کمانی را دارند. از لوله کوتاهتری استفاده می‌کنند و معمولاً برای آتش غیرمستقیم به کار می‌روند

توپ هویتزر: ویژگی‌های توپ‌های صحرایی و هویتزرها در آن‌ها ترکیب شده و هم توانایی آتش دوربرد و هم شلیک با خط سیر کمانی مرتفع را دارند.

 توپ های خودکششی : توپ ‌های خودکششی از یک خودروی اختصاصی برای نصب و حمل و شلیک استفاده می کنند و از شاسی یک وسیله نقلیه دارای موتور احتراق داخلی برخوردارند مانند شاسی تانک ها و نفربرها و کامیونها

توپ سرپُر


به توپی می‌گویند که انتهای آن بسته باشد و ابتدا مواد منفجره و سپس گلوله در آن قرار گیرد.  توپ‌های سر پر در زبان فارسی در آغاز «توپ» نام گرفتند. با پیشرفت فناوری «توپهای سر پر» جای خود را به «تفنگ» (که گلوله به همراه مواد منفجره از انتها وارد لوله سلاح می‌شود) دادند. ولی در زبان فارسی واژهٔ «توپ» کماکان برای توصیف تفنگ‌های با توان آتش بالاتر بازماند و تفنگ‌های با توان آتش پایین‌تر «تفنگ» نامیده شدند. با این همه، توپهای سر پر هنوز هم در ارتشهای جهان به کار برده می‌شود که در زبان فارسی آن را خمپاره‌انداز مینامیم.

 

توپ هایی که در دفاع مقدس بکار گرفته شد


توپ 23 میلی متری ضد هوایی

توپ 105 میلی متری

توپ 120 میلی متری

خواندن 3691 دفعه